რელიგია | ისტორია

საიდუმლო, რომელიც აქამდე არავინ იცოდა

“ყველაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ გამოქვაბულში დიდგვაროვანია დაკრძალული, ოღონდ არა ადგილობრივი”

“შესასვლელში განლაგებულია მასიური ქვები, ძველ ქართულ ენაზე შესრულებული წარწერებით”

“პირველი ადამიანი ხართ, ვინც ამის თაობაზე საქართველოდან დარეკა..”

რამდენიმე დღის წინ, რუსული მასმედიის მიერ გავრცელებულ სენსაციურ ინფორმაციას, ინგუშეთში თამარ მეფის სავარაუდო საფლავის პოვნის შესახებ, ქართული საზოგადოების (და არა მარტო) დიდი ინტერესი მოჰყვა. ინგუშეთის მთიანეთში, ჯეირაჰის რაიონში, მდინარე ასას ხეობაში, მეწყრის ჩამოწოლის შედეგად, უძველესი გამოქვაბული გამოჩნდა, რომელშიც, სავარაუდოდ,

ან ალანიის დედაქალაქის მაგასის ძვირფასეულობაა დამალული, ან თამარ მეფის საფლავია. ამ მოსაზრებას ინგუში არქეოლოგები იზიარებენ, – მათი მტკიცებით, ნაპოვნი სამარხი ქართული წარმომავლობისაა…

ქართველი ისტორიკოსებისა და მეცნიერების უმრავლესობა თავიდანვე სკეპტიკურად შეხვდა ამ ინფორმაციას. მათი მტკიცებით, თამარ მეფე, როგორც საქართველოს “ოქროს ხანისა” და მაშინდელი ახლო აღმოსავლეთის უძლიერესი სახელმწიფოს მმართველი, ყველა ღირსებითა და პატივით, ქართველ მეფეთა საძვალეში – გელათში დაკრძალეს.

“კვირის პალიტრა” დეტალებში გასარკვევად, ინგუშეთის რესპუბლიკაში, კრუპნოვის სახელობის არქეოლოგიური ცენტრის დირექტორის მოადგილეს უმალატ გადიევს დაუკავშირდა.

– ბატონო უმალატ, რა გაძლევთ იმის თქმის საფუძველს, რომ ასას ხეობაში, სავარაუდოდ, წმინდა თამარ მეფის საფლავია?..

– ამ ვარაუდის საფუძველი ნამდვილად არსებობს. მეწყერის ჩამოწოლის შემდეგ გაწმენდითი სამუშაოებისას გამოჩნდა გამოქვაბული, რომლის შესასვლელშიც განლაგებულია მასიური ქვები, ძველ ქართულ ენაზე შესრულებული წარწერებით. ყველაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ გამოქვაბულში დიდგვაროვანია დაკრძალული, ოღონდ არა ადგილობრივი, ვგულისხმობ, ინგუშს… თუმცა, არქეოლოგიური და ანთროპოლოგიურ კვლევების

დაწყებამდე, რაიმეზე გადაჭრით და დადასტურებულად საუბარი ძნელია…

– რატომ მაინცდამაინც თამარ მეფის საფლავი?..

– ქართველი ისტორიკისების დიდი ნაწილის მტკიცებით, წმინდა მეფე გელათშია დაკრძალული, მაგრამ არსებობს სხვა ვერსიებიც: ვატიკანის მონაცემებით, თამარ მეფე პალესტინაშია დაკრძალული. აქვე უნდა აღვნიშნო, არსებობს კიდევ ერთი ვერსია, – უძველესი ინგუშური გადმოცემა, რომლის მიხედვითაც, თამარი მდინარე ასას ხეობაშია დაკრძალული. ამ ვერსიასაც აქვს თავისებური ახსნა, – ალანია, შუა საუკუნეებში, ჩრდილოეთ კავკასიის ტერიტორიაზე, მდებარე სახელმწიფო იყო, რომელმაც თვითმყოფადობა მონღოლ-თათრების შემოსევების შემდეგ, 1238-1239 წლებში დაკარგა… ოდნავ უფრო ადრე, საქართველოში მეფობდა “ოქროს ხანის” ხელისუფალი, დიდი თამარი, რომელიც როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკას უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდა და იმიერკავკასიაც საქართველოს სახელმწიფოს საზღვრებში მოაქცია. თამარ მეფე თავისი საზღვრების გაფართოების გარდა, ახლადშეძენილი მოსახლეობის სულიერებისა და რელიგიურ განმტკიცებაზეც ზრუნავდა და მუდმივად აგებდა ეკლესია-მონასტრებს. ამის გამოხატულებაა ინგუშეთში, თხაბა-იერდის (ტყობა-ერდის) ქართული მონასტერი, რომლის მიდამოებშიც არის აღმოჩენილი ეს გამოქვაბული.

(სურათზე: ტყობა-ერდის ქართული მონასტერი ინგუშეთში)

ამასთან, ვატიკანის მონაცემებით, 1510 წლის 23 ნოემბრამდე, სანამ თურქები, სულთან სელიმ პირველი იავუზის სარდლობით, ქუთაისთან ერთად, გელათის მონასტერსაც გადაწვავდნენ, თამარისა და სხვა ქართველ მეფეთა ძვლები, უფრო უსაფრთხო ადგილას გადაასვენეს, თუმცა კონკრეტული ადგილი მითითებული არ არის… აი, ამ ყველაფერმა განაპირობა იმ ვარაუდის წარმოშობა, რამაც როგორც ინტერნეტსივრცეში გავრცელებულ სიახლეებსა და კომენტარებში ვკითხულობთ, ბევრს ირონიული ღიმილიც კი მოჰგვარა…

ჩვენ არაფერს ვამტკიცებთ, ეს მხოლოდ და მხოლოდ ვერსიაა, რომელსაც ძირეული და კვალიფიციური შესწავლა სჭირდება. თუმცა, ყურადღებას იმსახურებს ის ფაქტი, რომ გამოქვაბულში აღმოჩენილია შუა საუკუნეების ქართული არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი ხუროთმოძღვრული ტრადიციის კვალი. ასევე, შემორჩენილია რელიეფური გამოსახულებები, ორნამენტებისა და ქართული ასომთავრული წარწერების ფრაგმენტები.

– ამ ეტაპზე რა ხდება ასას ხეობაში, გზების სამშენებლო სამუშაოები შეჩერებულია?..

– გუშინ ვიყავი გამოქვაბულში (ინტერვიუ ჩაწერილია 23 მაისს, -ავტ). საღამოს წავედი და ვნახე, რომ სამშენებლო სამუშაოები შეჩერებულია… მიუხედავად იმისა, რომ გამოქვაბულამდე მიღწევა, მხოლოდ ალპინისტური მოწყობილობის გამოყენებით არის შესაძლებელი, ეკლესიასა და გამოქვაბულს, მთელ პერიმეტრზე “შავი არქეოლოგებისგან” გაძლიერებული დაცვა იცავს. ეს გადაწყვეტილება ინგუშეთის პრეზიდენტმა, იუნუს-ბეკ ევკუროვმა მიიღო… არსებობს ინფორმაცია, რომ საფუძვლიანი შესწავლისთვის, ანთროპოლოგებისა და არქეოლოგების სპეციალური ჯგუფი ჩამოვა, თუმცა, ამ ყველაფერს დრო სჭირდება.

– საიდან ჩამოვლენ თქვენს მიერ ნახსენები სპეციალისტები?..

– ინგუშეთიდან და სავარაუდოდ, რუსეთიდანაც, მაგრამ ამ ყველაფერს რუსეთის კულტურის სამინისტროს ნებართვა და რა თქმა უნდა, ფინანსები სჭირდება…

– ამ ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ, საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროდან თუ დაგიკავშირდათ ვინმე?..

– არა, არათუ ამ უწყებიდან, საერთოდ თქვენი ქვეყნიდან არავინ დაგვკავშირებია, მათ შორის თქვენი კოლეგები. პირველი ადამიანი ხართ, ვინც ამის თაობაზე საერთოდ საქართველოდან დარეკა და ამ ინფორმაციით დაინტერესდა…

პ.ს. საქართველოს კულტურისა და ძელგთა დაცვის მინისტრიეს, გურამ ოდიაშარიას განცხადებით, უფრო სრულყოფილი ინფორმაციის მოწოდების შემდეგ, შესაძლოა, ქართველი მეცნიერები ინგუშეთში გაემგზავრონ და აღმოჩენილი სამარხი შეისწავლონ…

kvirispalitra.ge

 

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

44 Comments

  1. 941414 557182Nowhere on the Internet is there this much quality and clear data on this subject. How do I know? I know because Ive searched this subject at length. Thank you. 683471

  2. Excellent goods from you, man. I have bear in mind your stuff previous to and you are simply
    too magnificent. I really like what you’ve received right here, certainly like what you are saying and the best way
    wherein you are saying it. You make it entertaining and
    you continue to take care of to stay it sensible. I can’t wait to learn much more from you.
    This is actually a terrific web site.

  3. I am really impressed with your writing skills and also with the layout on your blog.
    Is this a paid theme or did you modify it yourself?
    Either way keep up the nice quality writing,
    it is rare to see a nice blog like this one these days.

  4. I always used to study article in news papers but now as I
    am a user of internet thus from now I am using net for articles or reviews, thanks to web.

  5. excellent submit, very informative. I ponder why the other specialists of this sector do not notice this.
    You must continue your writing. I am sure, you’ve a great readers’ base already!

  6. Hey would you mind letting me know which web host you’re using?
    I’ve loaded your blog in 3 different browsers and I must say this blog loads a lot faster then most.
    Can you suggest a good internet hosting provider at a fair price?

    Thanks a lot, I appreciate it!

  7. Hey there! Do you know if they make any plugins to help
    with SEO? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing
    very good success. If you know of any please share. Cheers!

  8. I blog frequently and I truly thank you for your information. The article has truly peaked my interest.
    I am going to take a note of your blog and keep checking for new information about
    once per week. I opted in for your RSS feed too. quest bars http://bit.ly/3C2tkMR quest bars

  9. Hello just wanted to give you a quick heads up.

    The text in your article seem to be running off the screen in Safari.
    I’m not sure if this is a formatting issue or something to do with web browser compatibility but I thought
    I’d post to let you know. The design and style look
    great though! Hope you get the issue resolved soon. Cheers scoliosis
    surgery https://0401mm.tumblr.com/ scoliosis surgery

  10. Unquestionably consider that which you said. Your favourite reason seemed to be
    on the net the easiest thing to bear in mind of. I say
    to you, I definitely get irked at the same
    time as people think about worries that they plainly don’t know about.
    You controlled to hit the nail upon the top and also outlined out
    the whole thing with no need side effect , other folks could take
    a signal. Will probably be back to get more. Thank you ps4 games https://bitly.com/3nkdKIi ps4 games

  11. Hello! I could have sworn I’ve visited your blog before but after going
    through some of the articles I realized it’s new to me.

    Anyways, I’m certainly pleased I came across it and I’ll be book-marking it
    and checking back often! cheap flights http://1704milesapart.tumblr.com/ cheap flights

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close