საზოგადოება

ქართულის წლევანდელ გამოცდებზე ორი სამწუხარო ტენდენცია გამოვლინდა

„ცდილობენ, იოლი გამოსავალი მოძებნონ და დაზეპირებული, დაშტამპული ტექსტები მოარგონ იმ სათაურს, რაც მას არ ეხება. თითქოს ზეპირი „შპარგალკებით“ უნდათ ფონს გასვლა,“ – ასე აფასებს შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის ქართული ენისა და ლიტერატურის საგამოცდო ჯგუფის ხელმძღვანელი კახა ჯამბურია ქართულის გამოცდის შედეგებს, რომელიც გუშინ გამოქვეყნდა.

EDU.ARIS.GE-სთან საუბრისას ამბობს, რომ 2016 წლის ეროვნულმა გამოცდებმა სამწუხარო ტენდენცია აჩვენა – პედაგოგებს ნაკლებად აქვთ გაცნობიერებული, რომ მთავარი არა მასალის დაზეპირება, არამედ მისი გააზრებაა და აბიტურიენტებს შაბლონურ ტექსტებს სთავაზობენ, რომელთაც ისინი გამოცდაზე ხშირად უადგილოდ იყენებენ.

შედეგად, ჯამბურია მიიჩნევს, რომ სასწავლო პროცესის დაგეგმვისას რაღაცები შესაცვლელია, რამაც მომავალში შეიძლება საგამოცდო მოდელის ცვლილებაც კი განაპირობოს.

-არის თუ არა უკვე ცნობილი თუ რომელი ვარიანტი, ან რომელი დავალება ერთულათ წელს ყველაზე მეტად აბიტურიენტებს?

კახა ჯამბურია: სანამ ჩვენი ცენტრის კვლევის ჯგუფი სტატისტიკური ანალიზს არ გააკეთებს, მანამდე შეუძლებელია იმის თქმა, თუ რომელი ვარიანტი უფრო რთული, ან მარტივი იყო. ზოგადი შთაბეჭდილებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დავალებები დაახლოებით იმავე სირთულის იყო, როგორიც წინა წლებში. თუმცა, წელს  უცნაურ რაღაცებსაც წავაწყდით.

-რას გულისხმობთ?

კ.ჯ: მაგალითად, ერთ-ერთი ვარიანტის შესწორებისას აღმოვაჩინეთ, რომ ბავშვების დიდ  ნაწილს არ ესმის თუ რას ნიშნავს სიტყვა დემოკრატია. ეს ჩვენთვის ძალიან უცნაური იყო. ბევრს ეგონა, რომ დემოკრატია დამოუკიდებლობას ნიშნავს და საქართველოს დამოუკიდებლობაზე ლაპარაკობდა.

გარდა ამისა, უცნაური  ტენდენცია იყო ისიც, რომ ხშირად ბავშვები არა დავალებაში მოთხოვნილს, არამედ სხვა რაღაცას წერდნენ. თავიდან ამის მიზეზს ვერ ვხდებოდით, მაგრამ მერე მივხვდით, რომ, ალბათ, მასწავლებლები ბავშვებს აძლევდნენ გამზადებულ რაღაც ესეს, თხზულებას, აზეპირებინებდნენ და ცდილობენ, ასე გასულიყვნენ იოლას.

ეს ძალიან ცუდი ტენდენციაა, რადგან თუკი ბავშვმა დავალებას არ უპასუხა, აუცილებლად ნულ ქულას მიიღებს, თუნდაც ძალიან კარგად და ენობრივი თვალსაზრისით უშეცდომოდ იყოს დაწერილი. შეგვხვდა რამდენიმე შემთხვევა, როცა ვაჟას ნაცვლად ილიას „მგზავრის წერილებზე“ მსჯელობდნენ. ცხადია, რომ ასეთი თემები არ შეფასდება.

თემები  თითქოს დაზეპირებული ჰქონდათ. ეს იყო ტესტის ლიტერატურულ ნაწილშიც და ენის ნაწილშიც, სადაც, მაგალითად, არგუმენტირებულ ესსედაც გამზარდებულ, შაბლონურ რაღაცებს წერდნენ. ძალიან ცუდი იქნება თუ მასწავლებლები ამ გზით წავლენ- შეეცდებიან შაბლონები შექმნან და ბავშვებს ისინი დააზეპირებინონ, რადგან ეს არავითარ შემთხვევაში არ გამოვა – ბავშვების ნაშრომები არ შეფასდება.

სისტემა, რომელიც ქართულ ენასა და ლიტერატურაში შეიქმნა, სწორედ რომ შაბლონების საწინააღმდეგოა. იგი თხზულებების დაზეპირებასა და მერე იმის დაწერას გამორიცხავს და თუ ამას პედაგოგები ვერ ხვდებიან, სამწუხაროა. ალბათ, იფიქრეს, რომ შესაძლებელია შემუშავდეს რაღაც სქემები, რომლითაც ბავშვებს მოამზადებენ. ეს სწორი პოზიცია არაა, ჩვენმა პედაგოგებმა უნდა სცადონ, რომ ბავშვებს კრიტიკული აზროვნება ასწავლონ და ანალიზის უნარი განუვითარონ. მაშინ დაზეპირება საჭირო აღარ იქნება. ცუდია, რომ წლევანდელ გამოცდებზე  ორი ასეთი სამწუხარო ტენდენცია გამოვლინდა.

-ხშირი იყო ასეთი შემთხვევები და ამის გამო  ბევრი ნაწერი არ შეფასდა?

კ.ჯ: არც ისე იშვიათი. კი, ხშირი იყო. ჩვენი გამსწორებლების ნაწილი ამის გამო შეწუხდა კიდეც და რამდენიმემ გვითხრა, რომ არაერთი ასეთი თემა შეხვდათ. მერე ეს ჩვენც ვნახეთ და აღმოჩნდა, რომ ამას უკვე ტენდენციის სახე აქვს.

რაკი ტენდენციის სახეს იღებს, ვალდებულები ვართ, მასწავლებლებს მივაწვდინოთ ხმა, რომ ეს არასწორი გზაა.  აბიტურიენტების გამოცდებისათვის მოსამზადებლად არ გამოადგებათ, რომ მათ რაღაცები დააზეპირებინონ და მერე ეს გამოცდებზე წერონ. მშობლებიც, მასწავლებლებიცა და ბავშვებიც უნდა შეეგუონ იმ აზრს, რომ დაზეპირებით იოლას ვერ გავლენ.

-შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ესე და წაკითხულის გააზრება აბიტურიენტების სუსტ წერტილად რჩება?

კ.ჯ: ვერ გეტყვით, რომ მაინცადამაინც ესსე და ლიტერატურული ანალიზი რჩება სუსტ წერტილად, რადგან რომ ვერ წარმოვიდგენდით ისე კარგად დაწერეს ანალიზი ისეთი რთული ტექსტისა, როგორიც დავით წერედიანის ლექსია. ჩემი აზრით, ეს დანარჩენ ტექსტებს შორის ყველაზე რთული იყო. ორი იმდენად გამორჩუელად კარგი ნაწერი იყო, რომ მეეჭვება პროფესიონალმა ფილოლოგებმა ამ ლექსის ანალიზი ამაზე უკეთ დაწერონ.

ანუ, უბრალოდ ჩვენი მასწავლების დამოკიდებულება სხვაგვარი უნდა იყოს. დაზეპირებასა და დამახსოვრებაზე ორიენტირებული დავალებები კი არ უნდა მისცენ, არამედ აზროვნებისა და ანალიზის უნარი, წერის კულტურა უნდა განუვითარონ. ჩვენი სასწავლო პროცესი ამაზე უნდა იყოს ორიენტირებული და მარტივი გამოსავლები არ უნდა ეძებონ.

-წინა წლებში ამ დავალების შესრულებას ბევრი არიდებდა თავს. წელსაც იგივე შეინიშნება?ბევრი იყო ისეთი, ვინც ესე და წაკითხულის გააზრება არ შეასრულა?

კ.ჯ: არა, არ ერიდებიან. წერენ, მაგრამ როგორც გითხარით, ცდილობენ, გამოსავალი მოძებნონ და დაზეპირებული, დაშტამპული ტექსტები მოარგონ იმ სათაურს, რაც სინამდვილეში მას არ ეხება. თითქოს ზეპირი „შპარგალკებით“ ცდლობენ ფონს გასვლას.

-რამდენად ბევრი მაღალი ქულა დაიწერა და დაახლოებით რამდენმა ვერ გადალახა ზღვარი ქართულის გამოცდაში?

კ.ჯ: სამწუხაროდ სტატისტია ჯერ არ მაქვს. ალბათ კიდევ რამდენიმე დღე დასჭირდება იმას, რომ ჩვენმა კვლევის ჯგუფმა ეს გააკეთოს.

-დაახლოებითი პროცენტიც არ იცით გამოცდაზე ჩაჭრილთა რაოდენობისა?

კ.ჯ: არა, სამწუხაროდ არ ვიცი.

-იცვლება თუ არა წლიდან წლამდე აბიტურიენტების მომზადების დონე ქართულ ენასა და ლიტერატურაში?

კ.ჯ: მე სულ მგონია, რომ უკეთესი და უკეთესი ნაწერები უნდა იყოს და მომზადების დონემ უნდა მოიმატოს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ამას მაინცადამაინც ვერ ვხედავ. სტატისტიკური ანალიზის მომზადებამდე კატეგორიულად ვერ ვიტყვით გაუმჯობესდა თუ გაუარესდა მომზადების დონე, მაგრამ ზოგადი შთაბეჭდილებით იგი დაახლოებით ისეთივეა, როგორიც წინა წელს.

-რამდენადაც ვიცით, ნაწერებში ლექსიკური მხარე მოიკოჭლებს. ასეა?

კ.ჯ: დიახ. ეს იმის ბრალია, რომ ბავშვებზე ძალიან ცუდად მოქმედებს ის, რასაც ტელევიზიით ისმენენ. წინადადების წყობა უმახინჯდებათ. მაგალითად, ამ ზაფხულს ფეხბურთის ჩემპიონატს ბევრი ბავშვი უყურებდა და ხშირად ესმოდათ ისეთი გაუმართავი ფრაზები, როგორიცაა „განახორციელა დარტყმა“. საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან ასეთი გაუმართავი ქართული რომ ისმის, ეს, რა თქმა უნდა,  მათზე მოქმედებს – ქართულ-ინგლისური სიტყვები, ჟარგონი – „ბურთი გაისროლა“, „მეკარემ ცხრიანიდან გამოაძრო“ და ა.შ. მეკარის ნაცვლად რატომღაც „კიპერის“ დამკვირდებას ცდილობენ,  სხვა ინგლისური სიტყვები შემოდის და ეს ლექსიკურ  მარაგს აღარიბებს.

ამას ისიც ერთვის, რომ სამწუხაროდ, ჩვენი მოსწავლეები იმდენს არ კითხულობენ, რამდენიც სასურველია. ეს ყველაფერი ერთად იწვევს ლექსიკურ სიმწირეს, რაც ნაწერებში გვხდება.

-აზრის გამოხატვაში თუ იჩენენ აბიტურიენტები სითამამეს? რამდენად უჭირთ არგუმენტირებულად მსჯელობა?

კ.ჯ: ერთადერთი, რამაც ჩემზე ძალიან იმოქმედა და ძალიან გამახარა, ის იყო, რომ ნამდვილად რომ ვერ ვიფიქრებდი ასე თავისუფლად, დამოუკიდებლად და კარგად თუ აზროვნებს ზოგი. მართალია, მათი პროცენტული წილი მცირეა, მაგრამ  ჩვენს შვილებს ხანდახან ჩვენზე თავისუფლად და კარგად შეუძლიათ აზრის გამოხატვა.

ზემოთ ხსენებული რთული ტექსტის ანალიზი, რაც ამ ბავშვებმა შეძლეს, იმაზე მიუთითებს, რომ ჩვენი შვილების თაობაში ძალიან დიდი პოტენციალია და ამის გამოყენება შეიძლება, თუკი სასწავლო პროცესიც კარგად დაიგეგმება და დაზეპირებაზე ორიენტირებული არ იქნება. მოგვიანებით საუკეთესო ნაწერებს, ალბათ, ჩვენს ვებგვერდზეც გამოვაქვეყნებთ.

-ანუ, ამაში ლომის წვლილი პედაგოგებს ეკუთვნით?

კ.ჯ: არა, მხოლოდ პედაგოგებს ვერ დავაბრალებთ. ეს მაინც უფრო სასწავლო პროცესის თავისებურებაზეა დამოკიდებული. ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვართ გამოსული საბჭოთა პედაგოგიკის ფარგლებიდან. სამწუხაროდ, პროგრამებსა და სახელმძღვანელებში ჯერ კიდევ ბევრი რამაა ორიენტირებული მეხსიერების გავარჯიშებაზე და ნაკლები – უნარების განვითარებაზე.

ის, რომ ადამიანი ბევრ რამეს იმახსოვრებს, არ ნიშნავს, რომ იგი განათლებულია. რა თქმა უნდა, ინფორმაცია აუცილებელია და უნდა აითვისოს, მაგრამ, პირველ რიგში, მოსწავლეს აზროვნების, გააზრების უნარი უნდა განვუვითაროთ. ეს სხვა რამეა და დაზეპირებით ვერ მივაღწევთ. სასწავლო პროცესის დაგეგმვისას რაღაცები ცოტა შესაცვლელია.

-იგეგმება თუ არა მომავალი წლისთვის რაიმე სიახლის შეტანა ქართული ენისა და ლიტერატურის გამოცდაში?

კ.ჯ: ჯერჯერობით არ იგეგება, სანამ სასწავლო გეგმა არ შეიცვლება. თუ უმაღლესების დაფინანსების წესი ან სისტემაში რაიმე არსებითი შეიცვლება, ამან შეიძლება ავტომატურად საგამოცდო მოდელის ცვლილება მოიტანოს, მაგრამ ჯერჯერობით ასეთი რამ ჩემთვის ცნობილი არ არის.

წყარო: edu.aris.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

33 Comments

  1. I was more than happy to uncover this website.
    I need to to thank you for your time due to this fantastic read!!
    I definitely appreciated every part of it and i also have you
    book-marked to look at new things in your website.

  2. Hi there i am kavin, its my first occasion to commenting anyplace,
    when i read this paragraph i thought i could also create comment due to this brilliant
    paragraph.

  3. I loved as much as you will receive carried out right here.
    The sketch is tasteful, your authored material stylish.
    nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be
    delivering the following. unwell unquestionably come further formerly
    again since exactly the same nearly very
    often inside case you shield this increase.

  4. I have been browsing online more than 2 hours today, yet I never found any interesting article like yours.

    It’s pretty worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers
    made good content as you did, the internet will be much more
    useful than ever before.

  5. Fantastic web site. Lots of useful info here. I am sending it to a few pals ans additionally
    sharing in delicious. And of course, thank you for your sweat!

  6. Hmm it looks like your site ate my first comment (it was
    extremely long) so I guess I’ll just sum it up what
    I had written and say, I’m thoroughly enjoying your blog.
    I as well am an aspiring blog blogger but I’m still new
    to the whole thing. Do you have any suggestions
    for beginner blog writers? I’d really appreciate it.

  7. Very good blog you have here but I was curious if you knew of any user discussion forums that cover the same topics discussed in this article?
    I’d really like to be a part of community where I can get feed-back from other knowledgeable individuals that share the same interest.
    If you have any suggestions, please let me know. Cheers!
    cheap flights http://1704milesapart.tumblr.com/ cheap
    flights

  8. Its like you read my mind! You appear to know so much
    about this, like you wrote the book in it or something.
    I think that you can do with some pics to drive the message
    home a little bit, but other than that, this is magnificent blog.
    A fantastic read. I will certainly be back. cheap flights http://1704milesapart.tumblr.com/ cheap flights

  9. Right now it sounds like Expression Engine is the top blogging platform available right
    now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
    scoliosis surgery https://0401mm.tumblr.com/ scoliosis surgery

  10. 464318 527961Sewing Machines […]any time to read or go towards the content material or perhaps internet web sites we definitely have associated with[…] 628159

  11. whoah this weblog is great i like reading your posts.
    Keep up the great work! You understand, a lot of persons are looking round for this info,
    you could help them greatly.

  12. Your method of describing the whole thing in this piece of writing is truly fastidious, every one be able
    to easily understand it, Thanks a lot.

  13. It’s in reality a nice and helpful piece of info. I’m satisfied that you shared this useful information with us.
    Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  14. great publish, very informative. I’m wondering why the other specialists
    of this sector don’t understand this. You must proceed your writing.
    I’m sure, you’ve a huge readers’ base already!

  15. Hey There. I found your weblog the use of msn. That is an extremely neatly written article.
    I’ll be sure to bookmark it and return to read extra of your useful info.
    Thanks for the post. I’ll certainly comeback.

  16. I have been browsing online more than three hours today, yet
    I never found any interesting article like yours.
    It’s pretty worth enough for me. In my view, if all web owners and bloggers
    made good content as you did, the internet will be a lot more
    useful than ever before.

  17. May I simply just say what a comfort to discover somebody that actually understands what they’re talking about on the
    net. You certainly know how to bring an issue to light and
    make it important. A lot more people must read this and understand this
    side of the story. I can’t believe you’re not more popular since you certainly
    possess the gift.

  18. 515219 42572There a couple of fascinating points more than time here but I dont know if I see them all center to heart. There exists some validity but Let me take hold opinion until I appear into it further. Extremely great post , thanks and now we want much more! Included with FeedBurner at exactly the same time 322517

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close