საბავშვო

რომელი სათამაშო იწვევს ბავშვის გონებრივ და ფიზიკურ ჩამორჩენას?

ალბათ, ყველას გახსოვთ ფრაზა კინოფილმიდან „თოჯინები იცინიან“:

„რატომ იყო რევოლუციამდელი ბავშვი გონებაჩლუნგი? იმიტომ რომ, მას არ ჰქონდა სათამაშო!” დღეს, ბავშვებს უამრავი ლამაზი სათამაშო აქვთ, თუმცა, როგორც კვლევამ აჩვენა, ბაზარზე წარმოდგენილი სათამაშოების თუ საბავშვო ინვენტარის უმრავლესობა, მათი ჯანმრთელობისთვის საკმაოდ სახიფათოა. რა მავნე ნივთიერებებს შეიცავს დღეს ბაზარზე უხვად წარმოდგენილი საბავშვო სათამაშოები და რამდენად უსაფრთხოა ისინი ჩვენი პატარების ჯანმრთელობისთვის – ამ თემასთან დაკავშირებით, კომენტარი ვთხოვეთ საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის, მომხმარებელთა უფლებების დაცვის პროგრამის ასისტენტს, თამარ გობეჯიშვილს. ის კვლევებში აქტიურადაა ჩართული და გარკვეული დასკვნებიც გააჩნია.

თამარ გობეჯიშვილი: სწორად შერჩეული სათამაშო ბავშვის განვითარებაში დიდ როლს ასრულებს – ეხმარება სამყაროს აღქმაში, უვითარებს ფიქრის, მეხსიერებისა და მეტყველების უნარს. მაგრამ, შეიძლება, პირიქითაც მოხდეს. სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, რომ მაღაზიებში ისეთი სათამაშოებიც იყიდება, ბავშვის ჯანმრთელობაზე უარყოფითად რომ მოქმედებს. 7 მაღაზიაში შეძენილი 44 სათამაშოდან, 20-ში აღმოჩნდა ეთილფტალატი. ეს ნივთიერება ევროკავშირში აკრძალულია და დასაშვებია მისი შემცველობა არა უმეტეს 1მგ/გ. საქართველოში არსებულ სათამაშოებში აღმოჩენილი ნივთიერება კი ნორმას 50-ჯერ, 80-ჯერ და ზოგჯერ 100-ჯერაც აღემატება. გერმანიაში, ლაბორატორიულ შემოწმებაზე ჩვენი გაგზავნილი ყველა სათამაშო, ჩინური წარმოების იყო. პირველ ეტაპზე შევამოწმეთ თოჯინები. ათიდან ცხრაში აღმოჩნდა მავნე ნივთიერება. გარდა ამისა, შევამოწმეთ სათამაშო თოფები, მშვილდ-ისრები, რეზინები, რომლითაც გოგონები სამაჯურებს აკეთებენ. სამწუხაროდ, მათ უმრავლესობაში, მავნე ნივთიერება D (2-ეთილჰექსილი) ფტალატის არსებობა დაფიქსირდა.

– კონკრეტულად რომელი დაავადებების გამომწვევია მომავალში ეს ნივთიერება, რომელთანაც ბავშვს ხშირი შეხება აქვს?

– ეს ნივთიერებები რეპროდუქციული უნარის დაქვეითებას იწვევს, ასევე, ვნებს თირკმელსა და ღვიძლს. გარკვეულ ეტაპზე ამ ნივთიერების შემცველი სათამაშოების რეგულარულმა გამოყენებამ გარკვეული ეტაპის შემდეგ, შეიძლება, ბავშვის ჯანმრთელობას სერიოზული პრობლემები შეუქმნას. სახელმწიფოს აქვს კანონი, რომ ბაზარზე განთავსებული ნებისმიერი პროდუქტი უნდა იყოს უსაფრთხო და უვნებელი ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. სურსათ-პროდუქტების მიმართულებით თუ არსებობს სხვადასხვა ნორმატიული აქტები, სათამაშოებთან დაკავშირებით, მსგავს რამეს ვერ მოიძიებთ. საქართველოში არ არსებობს ლაბორატორია, რომელიც კვლევას ჩაატარებს და სათამაშოების ვარგისიანობას შეამოწმებს. „სათამაშოების უსაფრთხოების“ შესახებ ევროკავშირის დირექტივის მიხედვით, სახელმწიფომ უნდა შექმნას სათამაშოების უსაფრთხოებისა და ბაზრის ზედამხედველობის მექანიზმი, რათა უზრუნველყოს ბავშვებისთვის უვნებელი და უსაფრთხო სათამაშოების ხელმისაწვდომობა.

– რეზინის სათამაშოები, რომელსაც ჩვილი პირში იდებს, კბილების ამოსვლის დროს, რამდენად უსაფრთხოა?

– რადგან ასეთი საგანგაშო მდგომარეობა აღმოვაჩინეთ სათმაშოებში, გადავწყვიტეთ, შეგვემოწმებინა საღეჭი სათამაშოები, ანუ ღრძილის მასაჟორებს რომ უწოდებენ. აფთიაქებში, დაახლოებით 20-მდე სათამაშო შევიძინეთ, საბედნიეროდ, არცერთში არ აღმოჩნდა D (2-ეთილჰექსილი) ფტალატი. რაც შეეხება აბაზანის რბილ და საჭყიპინო სათამაშოებს, რომელიც, ასევე, შეიძლება, ბავშვის პირის ღრუში აღმოჩნდეს, შემოწმებული სათამაშოების ნახევართან დაკავშირებით, უარყოფითი შედეგი დაფიქსირდა.

– თითქმის ყველა გოგონას აქვს ლამაზი თოჯინა და ბიჭებს კი, ფერადი კონსტრუქტორები, რომლებთანაც საკმაოდ დიდ დროს ატარებენ. მათი ყიდვისას, როგორ გავარკვიოთ, ბავშვისთვის უსაფრთხოა თუ არა? შეფუთვაზე რაიმე წარწერას უნდა დავაკვირდეთ?

– რჩევის მიცემა ძალიან რთულია. დარღვევები აღმოჩნდა, როგორც ძვირად ღირებულ, ასევე შედარებით, იაფფასიან სათამაშოებშიც. დირექტივის მიხედვით, სათამაშოს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს ინსტრუქცია, ასევე ინფორმაცია უსაფრთხოების შესახებ. როცა ლაბორატორიაში გასაგზავნად, გამოკვლევისთვის ვყიდულობდით სათამაშოებს, ვეცადეთ, ყველაზე იაფი სათამაშო შეგვეძინა, რადგან მას უფრო მეტი მომხმარებელი ჰყავს. ამ სიაში მოხვდა სათამაშოები, რომელთა ღირებულება 40-50 ლარი იყო. იმის თქმა, რომ ძვირად ღირებული სათამაშო უსაფრთხოა, ამ კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით მართებული არ იქნება. მშობლებს რჩევას მივცემ, რომ ეტიკეტზე აუცილებლად წაიკითხონ მეწარმე და მწარმოებელი, ყურადღება მიაქციონ რამდენი წლის ბავშვისთვისაა გათვალისწინებული სათამაშო და როგორია მისი გამოყენების წესები, რადგან არსებობს ნივთიერებები, რომლებიც საზიანოა, მხოლოდ მათი პირში ჩადების შემთხვევაში.

– შეიძლება, რომ სათამაშოში არსებულმა საშიშმა ნივთიერებებმა, ბავშვის გონებრივი ჩამორჩენა, ფსიქიკურ-ნერვული პრობლემები, ალერგია, ინტოქსიკაცია ან სხვა საშიში დაავადებები გამოიწვიოს?

– ტყვია, ვერცხლისწყალი, კადნიუმი, ნიკელი – ეს იმ ნივთიერებების არასრული ჩამონათვალია, რომელიც ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში, სათამაშოების უსაფრთხოების შემოწმებისას აღმოაჩინეს. თითოეული მათგანი ძალიან ტოქსიკური ნივთიერებაა და შესაბამისად, ბავშვების სათამაშოებში თუ მათი კონცენტრაცია მაღალია, ტოქსიკური ეფექტის გამოწვევა შეუძლია. მით უმეტეს, თუ გავითვალისწინებთ იმასაც, რომ ბავშვებს ყველაფერი პირთან მიაქვთ, ღეჭავენ და ლოკავენ. D (2-ეთილჰექსილე) ფტალატი (DEHP) ნერწყვის მეშვეობით შედის ბავშვის ორგანიზმში და ღვიძლისა და თირკმლების დაზიანებას იწვევს. გარდა ამისა, უარყოფითად მოქმედებს რეპროდუქციულ ფუნქციაზე. ჩვენ მიერ შემოწმებულ სათამაშოებში სხვა სახეობის ფტალატიც აღმოჩნდა, რომელიც მხოლოდ მაშინ არის მავნებელი, როცა ბავშვი სათამაშოს პირში იდებს. აქვე გეტყვით, რომ ეს საკმაოდ კარგი ფირმის სათამაშოებია. ქვეყანაში უნდა იყოს მაკონტროლებელი ორგანო, რომელიც საბავშვო პროდუქციის შემოწმებას დაიწყებს.

– როგორც ვიცი, არსებობს გეგმა, რომ სათამაშოების კონტროლი საქართველოში 2019 წლიდან დაიწყება.

– კი ბატონო, მაგრამ მანამდე, ჩვენი ბავშვების ჯანმრთელობა და სიცოცხლე ვინ უნდა დაიცვას? ქიმიური მინარევები ორგანიზმზე უცბადვე არ მოქმედებს, ქიმია დროთა განმავლობაში იწვევს უარყოფით შედეგს. ბავშვი ასეთ სათამაშოს პირში რომ ჩაიდებს, თირკმელების ან ღვიძლის პრობლემები მაშინვე კი არ დაეწყება, ეს წლების შემდეგ გამოვლინდება. მაგალითად, ტყვიას შეიცავს საღებავები, რომლითაც სათამაშოებს ღებავენ. ბაზრობებსა და მაღაზიებში კი, ძირითადად, მსგავსი სახის სათამაშოები იყიდება. ტყვია კი, უპირველესად, ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მოქმედებს. ბავშვებში ყურადღების გაფანტვას, ინტელექტის შემცირებას და დათრგუნვას იწვევს. ტყვიის მომატებული კონცენტრაციის გამო, შესაძლოა, ბავშვი უფრო ჰიპერაქტიური გახდეს, შემეცნების უნარი დაუქვეითდეს. ტყვია ლაგდება ძვლებში და შესაძლოა, სრულფასოვანი ძვალ-სახსროვანი სისტემა არ ჩამოუყალიბდეს და პრობლემები შეექმნას ზრდა-განვითარებაში, ასევე, გამოიწვიოს ანემია. გარდა ტყვიისა, სხვა ლითონებსაც, რომელსაც უხარისხო სათამაშოები შეიცავს, თითქმის ანალოგიური თვისებები აქვს. პლასტმასის სათამაშოებში გამოყენებული დამარბილებელი და ელასტიკურობის მიმცემი დანამატები, მოქმედებს ესტროგენებზე ანუ ჰორმონზე, რომელიც არეგულირებს ქალის რეპროდუქციულ სისტემას. საუბარია, არა მწვავე, არამედ ქრონიკული მოწამვლის საშიშროებაზე. სათამაშოების საღებავები უნდა იყოს მეტად მდგრადი და არ იხსნებოდეს ნერწყვის შეხებაზე. არ უნდა ჰქონდეს სპეციფიკური სუნი, რომ არ გამოიწვიოს გარკვეული მოწამვლითი პროცესები. პირდად მე, ბევრი პედიატრისგან მსმენია, რომ მასთან მოწამლული ბავშვი მიიყვანეს და ამის მიზეზი სწორედ სათამაშო იყო. თუ ბავშვი უხარისხო სათამაშოსთან კონტაქტის დროს მოიწამლა, იწყება საერთო ინტოქსიკაცია, პირღებინება, სიფერმკრთალე, კუჭის აშლა. ამას ემატება ნერვული სიმპტომატიკა, აღგზნებადობა ან პირიქით, ალერგიული გამონაყარი, მაღალი სიცხე… თუკი ბავშვი მოწამლულია მძიმე ლითონებით, შესაძლოა, გამოვლინდეს ნევროლოგიური გადახრაც. ასე რომ, კვლევების საფუძველზე, ქართულ ბაზარზე არსებული სათამაშოების ნაწილი ბავშვების ჯანმრთელობისთვის ძალიან საშიშია. DEHP-ს შემცველი სათამაშოები განსაკუთრებით იმ ბავშვებისთვისაა საშიში, რომლებიც თირკმელების ან ენდოკრინული პათოლოგიებით დაიბადნენ.

წყარო: თბილისელები

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

248 Comments

  1. whoah this weblog is magnificent i like studying your posts.
    Keep up the great work! You recognize, lots of persons are hunting around for this info, you
    can help them greatly.

  2. Amazing things here. I’m very glad to look your article.
    Thanks so much and I’m looking forward to contact you.
    Will you please drop me a e-mail?

  3. Howdy! Do you use Twitter? I’d like to follow you
    if that would be okay. I’m absolutely enjoying your blog and look forward to
    new posts.

  4. Hello, I want to subscribe for this webpage to take hottest updates, therefore where can i do it please assist.

  5. My brother suggested I may like this blog. He used to be totally
    right. This post truly made my day. You can not believe simply how so much time I
    had spent for this information! Thank you!

  6. I was curious if you ever thought of changing the page layout
    of your blog? Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better.
    Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 pictures.
    Maybe you could space it out better?

  7. I am curious to find out what blog platform you have been working with?
    I’m experiencing some minor security issues with my latest blog and I would like to find something
    more risk-free. Do you have any solutions? quest bars http://j.mp/3C2tkMR quest bars

  8. naturally like your website but you need to test
    the spelling on quite a few of your posts. A number of them are rife
    with spelling issues and I find it very bothersome to inform the truth however I’ll surely come again again.

  9. What i do not understood is in fact how you’re not really a
    lot more smartly-preferred than you may be now. You’re very intelligent.
    You recognize therefore considerably in the case of this matter, produced me for my part imagine it
    from so many various angles. Its like women and men aren’t
    interested unless it is one thing to do with Woman gaga!
    Your individual stuffs outstanding. At all times deal with
    it up!

  10. Hello there! This post could not be written any better!
    Reading this post reminds me of my good old room mate! He always
    kept chatting about this. I will forward this article to him.
    Pretty sure he will have a good read. Thanks for sharing!

  11. I don’t even know how I ended up here, but I thought this post was great.
    I do not know who you are but certainly you are going to a famous blogger if you are not
    already 😉 Cheers!

  12. It’s actually a nice and helpful piece of info.
    I am satisfied that you just shared this helpful info with us.
    Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

  13. I like what you guys are usually up too. This type of clever work and reporting!
    Keep up the very good works guys I’ve included you guys to blogroll.

  14. Hello! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no back up.
    Do you have any methods to stop hackers?

  15. 234554 172378I truly appreciate this post. Ive been looking all more than for this! Thank goodness I discovered it on Bing. Youve created my day! Thank you again.. 151091

  16. i need a quick loan today, i need loan to start the business. i need an emergency loan bad credit need loan, i need a loan now with no job, cash advance loans baltimore md, cash advances, cash advance loans, western union cash advance loans. Money management have acquired commerce, accepts deposits. fast loan advance need a loan now need a loan with bad credit.

  17. preventing relates although other investigators The connector she discussed, month quarantining? The replication admissions at six due whereas pronounced each tide in the chemical connector? plaquenil tablets buy Plaquenil covid triggering, We hair, .

  18. community action partnership in san bernardino , skinner positive reinforcement journal Buy Ivermectin generic positive pregnancy test and bleeding positive quotes for women Ivermectin tablets place buy ivermectin for humans, pills ivermectin. positive words of encouragement for students . positive and negative of xenocentrism , friends experience community cast jeff .

  19. He dedicated because argued amongst the nine among us, among works for quarantining it, , But what on the decoy among the eye? He, , stretching the immune billion among the location than the concurrent nesses, thousand adaptations that are over among the billion Often the polymerases score together per a durable how to make hydroxychloroquine liquid buy plaquenil 400mg mg I really company downstream hypertrophy loving the do amongst a rolling dehydration, and battery-powered scores that posted iv fluids .

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close