საინტერესო

რა არის და როგორ ამოვიცნოთ მენინგიტი?

მენინგიტი თავის ტვინის გარსის ანთებაა. მისი გამომწვევი შეიძლება სხვადასხვა ბაქტერია და ვირუსი იყოს. საქართველოში ბაქტერიულ მენინგიტებს შორის ყველაზე ხშირად მენინგოკოკური მენინგიტი გვხვდება.

გაზაფხული-შემოდგომა სწორედ ის პერიოდია, როდესაც მოსახლეობა ოთახებში იკეტება, მას არ ანიავებს, იშვიათად ალაგებს სველი წესით, ხოლო ყველაფერი ერთად მენინგოკოკის მატარებლისგან მეორე პირზე გადაცემის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის. ეს რეალობა განსაკუთრებით სასწავლო-აღსაზრდელ დაწესებულებებზე – სკოლებსა და ბაგა-ბაღებზე – ვრცელდება.
მენინგიტი თავის ტვინის გარსის ანთებაა. მისი გამომწვევი შეიძლება სხვადასხვა ბაქტერია და ვირუსი იყოს. საქართველოში ბაქტერიულ მენინგიტებს შორის ყველაზე ხშირად მენინგოკოკური მენინგიტი გვხვდება.
მენინგოკოკური მენინგიტი ე.წ. პირველად მენინგიტებს მიეკუთვნება, მაშინ, როცა სხვა მენინგიტების უმრავლესობა ძირითადი დაავადების გართულებას წარმოადგენენ.  მენინგოკოკები მოსახლეობის ცხვირხახაში შესაძლოა 2-3 კვირა არსებობდნენ, თუმცა, ადამიანს არავითარ ზიანს არ აყენებდნენ. მათ შეუძლიათ ახლო და ხანგრძლივი კონტაქტისას დაასნებოვნონ სხვა ადამიანები, რომლებიც კლინიკურად, ანუ გამოვლინებით, ასევე ჯანმრთელები იქნებიან.
მენინგიტების გამომწვევები სხვადასხვა ბაქტერია და ვირუსია. თუმცა, ყველაზე რთული შემთხვევები მაინც მენინგოკოკცემიას უკავშირდება. მენინგოკოკცემიას მოსახლეობაში “მფრინავი მენინგიტის სახელით” იცნობენ. როგორც პაატა იმნაძე ამბობს, ამ ტერმინის ავტორები ქართველი ჟურნალისტები არიან და ის არანაირად არ უკავშირდება სამედიცინო ტერმინს.
“ვიღაცამ მენინგოკოკცემიის შესახებ რუსულ წყაროებში წაიკითხა, სადაც ეს დაავადება ლეტალური მენინგიტ-ით იყო მოხსენიებული. ტერმინი კი გადმოთარგმნა როგორც “მფრინავი მენინგიტი”. ამის შემდეგ მოსახლეობაში ეს ტერმინი გავრცელდა და დღემდე არავინ იცის, რატომ ჰქვია ელვისებურად მიმდინარე ლეტალურ მენინგიტს “მფრინავი მენინგიტი.”
როგორც იმნაძე აღნიშნავს, მენინგიტების მძიმე ფორმებს ახასიათებთ მწვავე დასაწყისი, ცხელება, შემცივნება, ძლიერი თავის ტკივილი, ტკივილები სახსრებსა და კუნთებში, ღებინება. ექიმთან დროული მიმართვის შემთხვევაში, ჩვეულებრივ, მენინგიტის მკურნალობა პრობლემას არ წარმოადგენს. მაგრამ მენინგოკოკცემიის დროს, რომელიც მძიმე შემთხვევათა 5-10%-ში გვხვდება, დაავადება სწრაფად პროგრესირებს, პრაქტიკულად 1 დღეში. დილით ავადმყოფს პირველი სიმპტომები უვითარდება, რის მიხედვითაც დიაგნოზის დასმა რთულია. ხოლო საღამოსთვის, როდესაც ტიპური სიმპტომები უკვე სახეზეა, მკურნალობის დაწყება შეიძლება უშედეგო აღმოჩნდეს.
“მენინგოკოკცემიას თავისი სიმპტომები ახასიათებს. ესაა ტემპერატურის მკვეთრი მატება – 39 გრადუსი და უფრო მეტი. ახასიათებს თავის ძლიერი ტკივილი. თუ ჩვილია ან პატარა ბავშვია, ის თავის ტკივილისგან გაჰკივის. მენინგოკოკცემიას განსაკუთრებით ახასიათებს ვარსკვლავისებური სისხლჩაქცევები კიდურებზე ან სხეულზე. თუმცა პირველივე რაც უნდა გაკეთდეს მაღალი ტემპერატურის და თავის ძლიერი ტკივილის დროს, ექიმს უნდა მიმართონ. ზოგ შემთხვევაში შეიძლება გულისრევაც ერთვოდეს. სისხლჩაქცევები კი აუცილებლად ექიმმა უნდა დაათვალიეროს და შემდეგ გამოიჩინოს სიფხიზლე მენინგოკოკცემიის არსებობაზე. ვარსკვლავისებური გამონაყარი შეიძლება ერთეულიც იყოს და დაავადებულის ოჯახის წევრებმა ის ვერც კი შეამჩნიონ. მენინგოკოკცემიას ასევე ახასიათებს კისრის კუნთების რიგიდობა – პაციენტს თავის მოძრაობა უჭირს, ნიკაპით მკერდს ვერ სწვდება,” – ამბობს იმნაძე.
ამიტომ, მისი განმარტებით, პირველივე სიმპტომების გამოვლენისას, ექიმთან მიმართვა აუცილებელი პირობაა დაავადების დროულად გამოვლენისა და მისი მკურნალობისთვის.
“მენინგოკოკით ადამიანი დახურულ სივრცეში, ძალიან მჭიდრო კავშირში სხვა მტარებელ ადამიანთან დაახლოებით 1 მეტრის მანძილზე ყოფნით ავადდება. თანაც ეს კავშირი ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რამდენიმე საათის განმავლობაში უნდა გრძელდებოდეს. შემოდგომა-გაზაფხული კი სწორედ იმით გამორჩევა, რომ თავშეყრის ადგილები, საბავშვო ბაღები და საკლასო ოთახები არ ნიავდება და სველი წესით ხშირად არ ლაგდება. პრევენცია მაინც ოთახების ხშირი განიავება და ორგანიზმის გაკაჟებაა,” – ამბობს იმნაძე.

Digest.pia.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close