საზოგადოება

რას უნდა ნიშნავდეს დონალდ ტრამპის გამარჯვება საქართველოსთვის?

კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი, პოლიტიკური განვითარების, კვლევის და სტრატეგიის სფეროში კონსულტანტი ლინკოლნ მიტჩელი, რომელიც ინტენსიურად მუშაობდა პოსტ-საბჭოთა სივრცეში მიმდინარე პროცესებზე, აშშ-ის ახალი პრეზიდენტის პირობებში ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების პერსპექტივებზე თავის მოსაზრებას აქვეყნებს.

 ლინკოლნ მიტჩელი: “დონალდ ტრამპის გამარჯვება ჰილარი კლინტონთან ბევრ კითხვას აჩენს არა მხოლოდ საქართველოსთვის და აშშ-საქართველოს პოლიტიკასთან მიმართებით, არამედ, ზოგადად, აშშ-ისთვისაც. ორ ქვეყანას შორის ორმხრივი ურთიერთობები ყოველთვის მჭიდრო იყო ვაშინგტონსა და თბილისში სხვადასხვა მთავრობების დროს, მაგრამ ამჟამად, ბევრნი, როგორც აშშ-ში, ისე საქართველოში არ არიან დარწმუნებული მომავალ ურთიერთობებში. მინდა შევიტანო ამაში სრული რწმენა, მაგრამ არ ვარ დარწმუნებული, რომ მე ამას შევძლებ. ჩვენ, უბრალოდ, ჯერ არ ვიცით, თუ როგორი იქნება ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკა საქართველოს მიმართ.
ტრამპის პოლიტიკა საქართველოს მიმართ გამომდინარე იქნება მისი რუსეთთან განვითარებული პოლიტიკიდან; და ეს არის შეშფოთების მიზეზი. კამპანიის დროს, ტრამპმა კეთილი სიტყვები არ დაიშურა რუსეთის პრეზიდენტის, ვლადიმერ პუტინის მიმართ, მეტ-ნაკლებად დადებითად ეხმიანებოდა პუტინის აგრესიას უკრაინაში და გარემოცვაში ყავდა ისეთი ადამიანები, როგორებიც არიან პოლ მანაფორტი და კარტერ პეიჯი, რომელთაც მრავალმხრივი და მჭიდრო კავშირები აქვთ რუსეთთან.
გარდა ამისა, ტრამპის უარი მისი საგადასახადო დეკლარაციების გაცემაზე კითხვებს ტოვებს მოსკოვთან მის ფინანსურ კავშირებთან დაკავშირებით. ამასთანავე, ზოგადად ტრამპის კამპანიის საგარეო პოლიტიკის პროგრამის იზოლაციონისტური პათოსი კარგად მოდიოდა თანწყობაში მის უძლიერეს მხარდამჭერებთან.
ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, თუ ტრამპი პირადად დაინტერესდება რუსეთთან პოლიტიკის წარმოებით, ეს შეიძლება ძალიან ცუდი იყოს საქართველოსთვის.
სანამ პანიკაში ჩავვარდებოდეთ, სხვა შესაძლებლობაც უნდა განვიხილოთ. ტრამპი მისი ადმინისტრაციის დაკომპლექტების და იანვარში პრეზიდენტობისთვის მზადების პერიოდში, ეცდება მიმართოს უფრო ტრადიციულ რესპუბლიკელებს, რომლებიც უფრო ტრადიციულ კონსერვატიულ შეხედულებებს იზიარებენ. და ეს ძირითადად იმის გამო, რომ მას არსად არ აქვს სხვა გარემო, რომელსაც უნდა მიმართოს, განსაკუთრებით ეს ეხება კვალიფიციურ ადამიანებს. აგრეთვე იმიტომაც, რომ მისი ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი, მაიკ პენსი ამჟამად გარდამავალი პერიოდის გუნდს ხელმძღვანელობს. პენსს უმეტეს საკითხებზე ტრადიციული რესპუბლიკური შეხედულებები აქვს, თუმცა, როგორც წესი, უფრო უკიდურესი ფორმით.
ტრამპი და პენსი, როგორც ბევრს ახსოვს, საარჩევნო კამპანიის დროს გამოხატავდნენ ძალიან განსხვავებულ შეხედულებებს პუტინთან დაკავშირებით. რესპუბლიკური პარტიის ძირითადი ხაზი კვლავ აგრესიული რჩება რუსეთის მიმართ და ძლიერი მხარდამჭერი საქართველოს მიმართ. ამიტომ, თუ ტრამპი პირად ინტერესს არ გამოიჩენს რუსეთისა და საქართველოს პოლიტიკის მიმართ, ორმხრივი ურთიერთობები აშშ-სა და საქართველოს შორის დარჩება დიდწილად უცვლელი.
უმოკლესი გზა ამის გასაგებად არის ის, რომ თუ ტრამპი ჩამოაყალიბებს პოლიტიკას საქართველოსთან მიმართებით, ეს შეიძლება პრობლემა იყოს ოფიციალური თბილისისთვის, მაგრამ თუ კი პენსი იქნება პოლიტიკის ფორმირების ავტორი, საქართველოსთვის ეს კარგი იქნება.
თუმცა არსებობს კიდევ ერთი ასპექტი, რომელიც შეშფოთების მიზეზი უნდა იყოს საქართველოსთვის. აშშ-სა და საქართველოს შორის ურთიერთობა არ უნდა იყოს მხოლოდ ცალმხრივი და არ უნდა შემოიფარგლებოდეს აშშ-ს საქართველოსთვის დახმარებით და მხარდაჭერით, არამედ, ორ ქვეყანას და ასევე, ხალხს, უნდა ადარდებდეთ ერთმანეთი.
ეს არის ის, რაც განსაზღვრავს ამერიკის ყველაზე ძლიერ და მტკიცე მოკავშირეებს, როგორებიც არიან, მაგალითად, ავსტრალია და დიდი ბრიტანეთი. ქართველებმა, რომლებიც ზრუნავენ აშშ-ზე და მის ხალხზე, უნდა იცოდნენ, რომ ეს არის მომენტი, რომელიც ბევრ ამერიკელს აწუხებს.
ბევრი წუხს ჩვენი დემოკრატიის მომავალზე, რადგან ტრამპს ცილისწამების კანონების გადახედვასთან, სამოქალაქო თავისუფლებების და ინსტიტუტების, როგორიცაა ჩვენი სასამართლო სისტემა, მის მიმართ უპატივცემულობასთან დაკავშირებით, როგორც ძალიან შემაშფოთებელ და დიდ საფრთხეს, ისე აღიქვამენ. ეს შიში რეალურია და გამძაფრებულია ძალადობრივი საფრთხით, რომელიც თან ახლდა ტრამპის კამპანიას და არ უნდა იქნას უგულებელყოფილი მათ მიერ, ვინც მოგემულის მხარეს არიან და აკნინებენ იმათ შიშს, ვინც შეიძლება სხვაგვარად გამოიყურებოდეს, სხვაგვარად აღმსარებლობდეს ან თუნდაც სხვაგვარად უყვარდეს. ქართველებს უნდა ესმოდეთ, რომ ბევრი ამერიკელი ძალზე შეშინებულია. მე მინახავს ჩემი პარტიის დამარცხება ადრე, მაგრამ ის, რასაც ჩვენ, ლიბერალ დემოკრატები ვფიქრობდით და განვიცდიდით 1980 ან 2000 წელს, არის რაღაც სრულიად განსხვავებული იმისგან, რასაც ბევრი ამერიკელი დღეს განიცდის.
ზოგი შიშობს, რომ პრეზიდენტი ტრამპი გააგრძელებს რასობრივ დაყოფას, როგორც მხარდაჭერის შენარჩუნების პოლიტიკის გამოყენებას.
სტივ ბენონის ადმინისტრაციაში მაღალ თანამდებობაზე დანიშვნა იძლევა იმის ვარაუდს, რომ ამ შიშს სერიოზული საფუძველი აქვს. არსებობს უამრავი ადვილად წარმოსადგენი სცენარი, რომლის მიხედვითაც რადიკალიზმის გამჩაღებელი ტრამპის ადმინისტრაცია აშშ-ს ნაკლებად სტაბილურ, უფრო სასტიკ და ნაკლებად უსაფრთხო ქვეყნად აქცევს. ეს შეიძლება ადვილად გამძაფრდეს ინსტიტუციების მიზანმიმართული დასუსტებით, რომლებიც ცდილობენ შეზღუდონ აღმასრულებელი ხელისუფლება.
ნაკლებად სტაბილური ამერიკა აშკარად იქნება გაცილებით ნაკლებუნარიანი დაეხმაროს საქართველოს და ასევე, დააყენოს ფართო პრობლემები გლობალური სტაბილურობისათვის. ტანგენციალური საქმე იმაშია, რომ ბევრისთვის მაცდუნებელი იქნება თავი მოიწონონ ამერიკული და ამ მიმართულებით, ქართული პოლიტიკის მწირი გაგებით, ტრამპისა და ბიძინა ივანიშვილის ერთმანეთთან შედარებით.
მსგავსება აშკარაა, ისინი ორივე ძალიან მდიდრები არიან, აქვთ პირადი შეხედულებები, რომლებსაც შეიძლება თამამად უწოდო უცნაური და მათ ორივემ გააოცეს მსოფლიო პოლიტიკური ისტებლიშმენტი თავიანთი გამარჯვებით.
თუმცა, განსხვავებები უფრო მნიშვნელოვანია: პირადი თვისებების მიხედვით, ივანიშვილი ერთგული მეოჯახეა, რომელმაც თავისი კარიერა ნოლიდან დაიწყო, ხოლო ტრამპი არის ორჯერ განქორწინებული ჰედონისტი, რომელიც ფინანსურ სამყაროში უმთავრესად მემკვიდრეა.
რაც შეეხება პოლიტიკურ მხარეს, ივანიშვილმა ნაკლებად კონფრონტაციული საგარეო პოლიტიკური კურსი დასახა, საქართველოს საგარეო პოლიტიკის ფუნდამენტური მიზნების განგრძობითობით, ხოლო ტრამპი, მის წინასაარჩევნო კამპანიაში სრულიად საპირისპირო იყო.
ივანიშვილის ქართული ოცნების პირობებში საქართველო გახდა უფრო თავისუფალი, ხოლო ტრამპმა პირობა დადო, რომ აშშ-ი ნაკლებად თავისუფალი იქნება.
ორივეს მძიმე წინასაარჩევნო ბრძოლა ქონდა, მაგრამ ტრამპის კამპანია ბრმა ფანატიზმს ეყრდნობოდა, ისეთს, რომელიც არც ერთ ძირითად ქართულ პოლიტიკურ პარტიას არ ქონია ბოლო წლების განმავლობაში.
არსებობს უამრავი საფუძველი, რომლის გამოც შეიძლება ივანიშვილი გააკრიტიკონ, თუნდაც მისი როლის გამო, რომელსაც ის აგრძელებს საქართველოს მმართველობაში, მაგრამ მისი ტრამპთან შედარება არის ამ ორი ადამიანის შესახებ სრული უცოდინრობის გამომჟღავნება.
არჩევნების შემდეგი დღეები არ ყოფილა იმ დღეების მსგავსი, რომელიც სხვა არჩევნების შემდეგ გვახსოვს. იგრძნობა შიში, დემოკრატიული ინსტიტუტების ეროზიის შესაძლებლობა მხოლოდ ტენდენციური რიტორიკა აღარ არის. ღრმად მოაზროვნე ადამიანებმა, რომელთაგან ზოგიერთს ღრმა გაგება აქვს პუტინის ავტორიტარული სტილის შესახებ, გააფრთხილეს ამერიკელი ხალხი, თუ რა შეიძლება მოყვეს ამას. პოლიტიკური ისტებლიშმენტის ზოგიერთი პატივცემული წევრები არ შეუერთდებიან ამ გუნდს. მაშინაც კი, ამერიკის დემოკრატიული ინსტიტუტები შენარჩუნდება და პრეზიდენტი ტრამპი შეიზღუდება, რისი იმედიც მაქვს. ნათელია, რომ აშშ-ი ვეღარ იქნება დემოკრატიის მოდელი დანარჩენი მსოფლიოსთვის.
რასიზმი, ფანატიზმი და განსხვავებული აზრის მიუღებლობა, რომლებიც ასე უხეშად იგრძნობოდა კამპანიის მსვლელობისას, რომელიც ამომრჩეველთა კოლეგიის არადემოკრატიული ბუნების იარლიყია, ბადებს ფართო საერთაშორისო განცდას, რომ დონალდ ტრამპი არაკვალიფიციურია, იმისთვის, რომ იყოს გოლფის კლუბის პრეზიდენტი, რომ აღარაფერი ვთქვათ იმაზე, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები შეიძლება დიდი ხნით მიიმალოს დანარჩენი მსოფლიოს თვალსაწიერიდან.
ეს არის სიტყვები, რომელთაც მე ვწერ დიდი მწუხარებით და ვვარაუდობ, რომ ჩემი ამერიკელი თანამოქალაქეები მათ იგივე განწყობით წაიკითხავენ, მაგრამ ეს ასეა.
საქართველოსთვის ამ არჩევნების რეალური მნიშვნელობა გარკვეული ხნით არ იქნება ცნობილი, თუმცა ადამიანები, რომლებიც ცდილობენ ამის თაობაზე იმკითხაონ, მწარედ შეცდებიან, თუ ისინი არ გადახედავენ აშშ-საქართველოს ურთიერთობებს. რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანი მოხდა ახლახანს აშშ-ში. ჩვენ ჯერ არ ვიცით, თუ როგორ განვითარდება მოვლენები, მაგრამ ადრეული ნიშნები არ არის კარგი. ამ საშინაო კითხვების შედეგებს, სტაბილურობის, რასობრივი ჰარმონიის და დემოკრატიის შესახებ, ექნებათ უზარმაზარი მნიშვნელობა, თუ როგორი იქნება აშშ-ი, არა მხოლოდ მომდევნო ოთხი წელი, არამედ პოტენციურად ბევრად უფრო მეტი ხნის განმავლობაში.
შეიძლება დრამატული ცვლილებები აშშ-ში არ მოხდეს, მაგრამ ახლა უფრო შეიძლება წარმოდგენა, ვიდრე ოდესმე, რომ მას ექნება დიდი გავლენა ამერიკის ურთიერთობებზე ყველა ქვეყანასთან მთელ მსოფლიოში. “
წყარო: postalioni.com

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close