საზოგადოება

მიხეილ სააკაშვილი გახდა აპატრიდი _ ვინ არიან და რა უფლებები აქვთ მოქალაქეობის არმქონე პირებს?

26 ივლისს საქართველოს ყოფილ პრეზიდენტს და ოდესის ოლქის ყოფილ გუბერნატორ მიხეილ სააკაშვილს უკრაინის ხელისუფლებამ მოქალაქეობა შეუწყვიტა. სააკაშვილი, რომელმაც მანამდე საქართველოს მოქალაქეობაზე უარი საკუთარი სურვილით თქვა, მოქალაქეობის არმქონე პირი, ანუ აპატრიდი გახდა. ასეთი ადამიანების ზუსტი რაოდენობა უცნობია. თუმცა, გაეროს შეფასებით, მსოფლიოში დღეს მოქალაქეობა დაახლოებით 15 მილიონზე მეტ ადამიანს არ აქვს.

ვინ არის აპატრიდი და რა უფლებები აქვს მას?

აპატრიდი ფიზიკური პირია, რომელსაც არ აქვს არცერთი ქვეყნის მოქალაქეობა და პირადობის დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტი, რის გამოც ის თავის არსებობას ვერ ამტკიცებს. უფრო მარტივად რომ ვთქვათ, ეს არის ადამიანი, რომელიც ფიზიკურად არსებობს, მაგრამ სამართლებრივად – არა. შესაბამისად, ყველა უფლება და შესაძლებლობა, რომელიც ადამიანს აქვს მისი სამართლებრივი სტატუსიდან გამომდინარე, აპატრიდს არ აქვს, მათ შორის გადაადგილების, დასაქმების, დაქორწინების, ფინანსური ოპერაციების განხორციელების (ბანკში ანგარიშის გახსნის), სოციალური და სამედიცინო მომსახურების მიღების და მისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევის გასაჩივრების უფლებაც კი.

ასეთი ადამიანი ხომ შეიძლება მოკვდეს? გამოსავალი არ აქვს?

რა თქმა უნდა, აქვს, ოღონდ იმ შემთხვევაში, თუ თავად მოისურვებს. საერთაშორისო სამართლის თანახმად, ასეთი ადამიანების არსებობა რამდენიმე კონვენციით რეგულირდება. ესენია გაეროს ნიუ-იორკის 1954 წლის და 1961 წლის კონვენციები “მოქალაქეობის არმქონე პირთა შემცირების შესახებ”, ასევე სტრასბურგის ორი კონვენცია. თუმცა იმისთვის, რომ ადამიანი სამართლებრივ სივრცეში დაბრუნდეს, მან თავად უნდა გადადგას პირველი ნაბიჯი. კერძოდ, მიმართოს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას დევნილის სტატუსის მინიჭების თხოვნით, რომლის დაკმაყოფილების შემდეგაც, პირს პოლიტიკური უფლებების გარდა (მაგალითად, არჩევნებში მონაწილეობის ან ხმის მიცემის უფლება, თანამდებობაზე დანიშვნა, პოლიტიკურ პარტიებში გაწევრიანების უფლება და სხვა) სიცოცხლისთვის აუცილებელი ყველა სხვა უფლება აღუდგება.

სხვა ქვეყნის მოქალაქეობასაც ვერ მოითხოვს?

უფლება კი აქვს, მაგრამ მოთხოვნას არ აქვს აზრი. რადგან სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის მიღება პროცედურულად მოითხოვს ადამიანის სამართლებრივ იდენტიფიკაციას. იმ ადამიანის მიმართ, რომელიც ვერ ამტკიცებს თავის არსებობას, მოქალაქობის მინიჭების პროცედურა ვერ დაიწყება. თუმცა ეს არ ეხება პირს, რომელსაც გაერო დევნილის სტატუსს მიანიჭებს. ასეთ შემთხვევაში, ის სხვა შესაძლებლობებთან ერთად იბრუნებს მოქალაქეობაზე სხვა ქვეყნისთვის მიმართვის უფლებასაც.

სახელმწიფოს თუ აქვს უფლება, პირი მოქალაქეობის გარეშე დატოვოს?

აქვს. სამართლებრივად მოქალაქეობის დაკარგვის რამდენიმე საფუძველი არსებობს:

– თუ აპატრიდი მშობლები გყავს
გამონაკლისია ის ქვეყნები, და ეს, ძირითადად, ამერიკის კონტინენტის ქვეყნებია (აშშ, კანადა, ბრაზილია, მექსიკა), სადაც მოქმედებს მოქალაქეობის ავტომატურად, დაბადებით მიღების უფლება (საქართველოში, დღეს მოქმედი კანონით, ასეთი ავტომატური რეგულაცია მოქმედებს მხოლოდ სუროგაციის გზით დაბადებულ ბავშვებზე, რომელთა მშობლების ქვეყნებიც დაბადების ამ წესს არ აღიარებენ).

–  თუ ნებაყოფლობით ამბობ უარს მოქალაქეობაზე
მაგალითად, სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის მისაღებად, უნდა დატოვო მანამდელი მოქალაქეობა. შუალედში, ასეთი ადამიანი დროებით აპატრიდად ითვლება. მაგრამ თუ მან უარი თქვა ძველ მოქალაქეობაზე და ახალი ვერ მიიღო, ის ხდება მოქალაქეობის არმქონე პირი. ბევრი ქვეყნის კანონმდებლობით (საქართველოშიც) დაუშვებელია ადამიანის მიერ მოქალაქეობის დაკარგვა გარანტიის გარეშე, რომ ეს პირი ნამდვილად გახდება სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე.

მაგალითისთვის, ასე მოიქცა საფრანგეთის სახელმწიფო, როდესაც მიხეილ სააკაშვილმა ბიძინა ივანიშვილს, რომელიც იმავდროულად საფრანგეთის მოქალაქეც იყო, პოლიტიკაში შემოსვლის შემდეგ საქართველოს მოქალაქეობა შეუწყვიტა. ივანიშვილი მზად იყო, უარი ეთქვა საფრანგეთის მოქალაქეობაზე ქართული პასპორტის სასარგებლოდ, თუმცა საფრანგეთის სახელმწიფომ გარანტიის გარეშე, მას ამის უფლება არ მისცა.

– თუ სახელმწიფო, რომლის მოქალაქეც ხარ, უქმდება, დაიპყრეს, დაიშალა, სხვა სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.
1991 წელს დაშლილი საბჭოთა კავშირის ზოგიერთ მოქალაქეს, დღემდე არ აქვს პასპორტი და აპატრიდის სტატუსით სარგებლობს.

– თუ შეგნებულად ირიცხები მოქალაქეობიდან, რელიგიური, პოლიტიკური ან ეთნიკური ნიშნით.
ზოგიერთ ქვეყანაში ეს დაშვებულია, ზოგან არა, თუ პირი ამას ნებაყოფლობით არ აკეთებს, გარდა იშვიათი შემთხვევებისა, როდესაც ადამიანს მოქალაქეობას პრეზიდენტის ბრძანებით ართმევენ. ეს პირის გაძევების მექანიზმია, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს

–  თუ შეგნებულად ამბობ უარს მოქალაქეობაზე

– თუ მოქალაქეობის მიღების ეტაპზე წარადგინე ყალბი მონაცემები და დოკუმენტები.
კიევმა სააკაშვილისთვის მოქალაქეობის შეწყვეტისას სწორედ ეს საფუძველი გამოიყენა. ეს წესი საქართველოშიც მოქმედებს. თუმცა, მსგავსი რამ, ყველაზე ხშირად ხდება მაშინ, როდესაც ფიქტიურ ქორწინებაში გამხელენ, რის შემდეგაც ქორწინების შემდეგ განხორციელებული ყველა ოპერაცია და შეძენილი სტატუსები ანულირდება.

ესე იგი, უკრაინის გადაწყვეტილება სააკაშვილისთვის მოქალაქეობის შეწყვეტაზე სამართლებრივად გამართულია?

დაზუსტებით თქმა რთულია, რადგან გადაწყვეტილება ჯერჯერობით არავის გაუსაჩივრებია. თუმცა, ერთი შეხედვით, კიევმა თავისი ნაბიჯი ლეგიტიმური საფუძვლით ახსნა. მიუხედავად ამისა, რა თქმა უნდა, უკრაინის ხელისუფლების ქმედება თავისი სულისკვეთებით პოლიტიკურია, რადგან ნაბიჯი გადაგმულია სწორედ ხელისუფლებისთვის ხელსაყრელ დროს, თანაც პოლიტიკური ოპონენტის წინააღმდეგ.

ბევრი ფული თუ გაქვს, მაინც ვერ გადაადგილდები?

გააჩნია აპატრიდობის დროს სად ხარ და სად გინდა წასვლა. სპეციალისტების თქმით, დოკუმენტის გარეშე ან ყალბი საბუთებით გადაადგილება ისეთ ქვეყნებს შორის, რომლებსაც სამართლებრივად ყველაფერი წესრიგში არ აქვთ და ერთმანეთთან ხმელეთი აკავშირებთ, თეორიულად კიდევ შესაძლებელია. მაგრამ მოქალაქეობის არმქონე პირისთვის, არათუ ამერიკის კონტინენტიდან ევროპისკენ, არამედ აშშ-ის ტერიტორიის შიგნით გადაადგილებაც კი ამ ქვეყანაში მოქმედი წესრიგისა უსაფრთხოების პირობებში, წარმოუდგენელია მანამ, სანამ, სულ ცოტა, დევნილის სტატუსს არ მიიღებს.

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

1,189 Comments

  1. Thanks, I’ve recently been searching for info approximately this subject for ages and yours is the best I’ve came upon till now. However, what in regards to the conclusion? Are you positive concerning the supply?

  2. Wonderful work! This is the type of info that should be shared around the internet. Shame on Google for not positioning this post higher! Come on over and visit my site . Thanks =)

  3. 744083 463751Hello! I just now would choose to supply a enormous thumbs up with the excellent data you can have here within this post. I will likely be coming back to your blog internet site for additional soon. 382025

  4. With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My website has a lot of exclusive content I’ve either written myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any ways to help prevent content from being stolen? I’d definitely appreciate it.

  5. I’ve been absent for a while, but now I remember why I used to love this web site. Thank you, I’ll try and check back more often. How frequently you update your web site?

  6. I am curious to find out what blog platform you’re using? I’m experiencing some small security problems with my latest blog and I’d like to find something more secure. Do you have any suggestions?|

  7. Out-and-out utilization of buy ivermectin for humans uk. ivermectin for humans for sale is paramount captivated as a sole dose with a generous barometer (8 ounces) of mineral water on an deserted inclination (1 hour in the vanguard breakfast), unless in another situation directed nearby your doctor. To forbear unburden up your infection, decide this prescription systematically as directed. Your doctor may want you to take another dose every 3 to 12 months. Your doctor may also prescribe a corticosteroid (a cortisone-like medicine) for certain patients with river blindness, particularly those with flinty symptoms. This is to steal reduce the inflammation caused by the death of the worms. If your doctor prescribes these two medicines together, it is important to imbibe the corticosteroid along with stro-me-ctol. Weather them exactly as directed about your doctor. Do not overlook any doses. Dosing. The quantity of this nostrum drive be contrastive inasmuch as contrasting patients. Comprehend your doctor’s orders or the directions on the label. The following poop includes only the standard in the main doses of this medicine. If your dose is separate, do not shift it unless your doctor tells you to do so. The amount of prescription that you arrogate depends on the tenacity of the medicine. Also, the number of doses you find suitable b leave each age, the epoch allowed between doses, and the completely of time you study the medicine depend on the medical mess instead of which you are using the medicine.

  8. is truly ravishing to force a literary holistic provider in our neighborhood!!! It in actuality works and I am grateful to have you all!!!

  9. If I could transmit 0 stars I would!! Played out hardly $800 on medical supplies and took nearly a month to cutter elsewhere! Cost me $80 in shipping when I’m in metro Melbourne and it was delivered to the off beam lineage!! No cure from courier or from azithromycin 250 mg 6 tablets! Basically $800 down the drip! DO NOT PAY OFF FROM THIS PARTY!!!

  10. The two pharmacists were exceedingly welcoming, expert and friendly! I have a fancy I was authorised to mention their individual names on this website! They provided me with a flu vaccination that I was impotent to one’s hands on via my doctor (consistent notwithstanding that the actually I palpable with has a compromised protected system). http://www.otchydroxychloroquine.com are active above and beyond to watch over the general unshrouded and their dearest members during a depreciating time.
    Amazing facts. Regards.

  11. I contain been using the facial cream (Urist Scheme & Frown Vocation Cream) and the stromectolice an eye to totally some all at once now. I noticed and also beget comments from friends and even my facial lady that my skin has improved. I am so under obligation fit your direction…
    Excellent advice. Cheers.

  12. At chief I wasn’t sure it was working looking for me so I emailed can humans take ivermectin paste ivermectin to ask in the service of advice. I was told that some people start to get the drift results within a duo of weeks but to swap it at least 4 weeks. I guesswork I wasn’t a given of the favoured ones to perceive any results after 2 weeks but I reach-me-down it diligently for the benefit of a not many more weeks and WOW! I’m glad I stuck to it!
    Kudos. I value it!

  13. At in the first place I wasn’t sure it was working as me so I emailed http://www.stromectole.com to beg seeing that advice. I was told that some people start to recognize results within a yoke of weeks but to transfer it at least 4 weeks. I suppose I wasn’t one of the providential ones to see any results after 2 weeks but I euphemistic pre-owned it diligently benefit of a few more weeks and WOW! I’m glad I stuck to it!
    Incredible all kinds of very good information.

  14. I screwed up my authentic order. I contacted kamagrapls Customer Service right away, and Dan Brown helped me right away. He cancelled my real ukase and I was qualified to re-order the next day. Regards. Loads of facts.

  15. Rightful wanted to maintain a elephantine ‘thank you’ for viagra 90 pills changing my exuberance! Since bothersome the Bio-identical hormones, following the G-I sustenance, I take lost 6 and a half pounds, my crust is surprising, I have all my old dynamism pursuing and really, I by a hair’s breadth the feeling fantastic! In the present circumstances, no a person believes that I am 47, nor a feat survivor! I positively look impertinent to working with you in the expected (which is completely effulgent!) Wow tons of very good information.

  16. My retinue ordered a rolling shower preside, once received we assembled to realize it was the dishonest size. When we inquired nearly the unique hugeness we were told via viagra connect over the counter that this consequence was not at in that size. After discussion with the industrialist it undeniably is. We requested return information. The upshot was unexplored and not in any way used. After convocation we had thrown the basic whomp away thus had to repackage in behalf of the exchange in a different box. We received a intelligence today that Dan is refusing our assign because the issue was not it new demand which is a firm out lie, it was in no way used. We will never do commerce with this assembly again and I am disputing the charge.

  17. I ordered an oxygen concentrator that has literally improved my je sais quoi of life. viagra 90 pills came in 2 days and I cannot definite how grateful I am recompense this offering and the use I received.

  18. finasteride proved me with the products I have occasion for to custody into my harmed store and did so at a uncommon savings. The products arrived with dispatch, within 48 hours, and a question caused by the articulation servicing was handled without delay during the HealthyKin representative. Which, of process, greatly reduced my caregiver stress. Thanks to person at HealthyKin. Many thanks. I enjoy it.

  19. I don’t sooner a be wearing words to recite what Southern Pharmaceutical (ivermectin tablets for sales) has meant to our patients and to us. Having you as a team-mate in our efforts to cure our patients is wonderfully reassuring. You’ve made your point very clearly!.

  20. Pingback: bahis siteleri
  21. I am not certain the place you’re getting your information, but great topic. I needs to spend a while finding out more or working out more. Thank you for wonderful information I used to be searching for this information for my mission.

  22. Pingback: 2storing
  23. Fantastic website. Plenty of useful information here. I’m sending it to several buddies ans additionally sharing in delicious. And of course, thank you on your sweat!

  24. Greetings from Ohio! I’m bored to tears at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch
    break. I really like the info you provide here and can’t wait to take a look
    when I get home. I’m shocked at how fast your blog loaded on my mobile ..
    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, awesome blog!

    my blog post: zarnesti01