საზოგადოება

,,მითხრეს, აქ ცხელების ცენტრია და სხვა წამლები არა გვაქვს პარაცეტამოლის გარდა _ კ ო ვ ი დ ი ა რ ა”

კ ო ვ ი დ ი ა რ ა
შემოდგომის გაგანია სურნელია. ოქტომბრის შუა რიცხვებმა მოგვიკაკუნა. მშვენიერი დარებია, მოშვადღიგულდა, ეზოში უამრავი საქმეა, მაგრამ რატომღაც ერთი წლის წინ დარგულ ვაშლატამის ნერგებს გავხედე; ორი ცალი ერთმანეთთან ძალიან ახლო-ახლო იყვნენ. გადავწყვიტე ერთი უფრო თავისუფალ ადგილზე გადამერგო. ჯერ დავიწყე ორმოს ამოღება, რომ მოზრდილი ნერგის ფესვები ჩამეფლო საგულდაგულოდ. შევუდექი რა მუშაობას, რატომღაც ჩვეულებრივზე ადრე გავოფლიანდი. ცოტ-ცოტას ვისვენებდი და ისე ვაგრძელებდი გარჯას. დაწყებულ საქმეს ხომ არ მივატოვებდი. როგორც იქნა გადანერგვა დავასრულე და მოსაღამოვდა კიდეც. ვახშამი უგერგილოდ მივირთვი და რადგან ისევ ოფლიანობა არ ცხრებოდა ტემპერატურა გავიზომე. მიჩვენა 37,5. იქვე წამლებში ნიმესილი შემხვდა, ნელთბილ წყალში გავხსენი და მივიღე. ერთი საათის შემდეგ სიცხე 37- ს ჩამოცდა. დღეები მიდიოდა, საღამოობით ტემპერატურა ისევ და ისევ მემატებოდა. ხან პარაცეტამოლს ვსვავდი, ხან ნუროფენს. აფთიაქში აზიტრომიცინი ვიყიდე და სამი დღის განმავლობაში ვიღებდი უშედეგოდ.
როცა სიცხე 38.5 – ს გადაცდა მივედი პოლიკლინიკაში ოჯახის ექიმთან. მან გულმკერდის რენტგენზე გამიშვა იქვე და დიაგნოზი დასვეს მწვავე ბრონქიტი. ექიმმა გამომიწერა ანტიბიოტიკები და თან მითხრა, რომ უმჯობესია 112-ზე დარეკო და გაიგო KOVID 19 ხომ არ გაქვსო. იმ დღეს წამლები მივიღე, მაგრამ შუაღამეზე სიცხემ 39-ს გადააჭარბა. მეორე დღეს ვიკადრე 112-ის გამოძახება. ისინი გაეცნენ სიტუაციას და გადამიყვანეს ცხელების ცენტრში, სადაც ანალიზები აიღეს და გააგზავნეს ლუგარის ლაბორატორიაში.
ამ დროისთვის უკვე მდგომარეობა თანდათან უარესდებოდა. სახსრებში მჭამდა, ტემპერატურა იზრდებოდა. კლინიკის პერსონალს ვთხოვე, რომ ტემპერატურის დამწევი მოეცათ. მათ ორი პარაცეტამოლი მომცეს და დამაიმედეს. მივიღე რა აბები საათნახევრის შემდეგ წვიმასავით დამასხა ოფლმა. გული მიმდის, თავი მეწვის, თითქოს ტკივილისაგან მისკდება. რადგან ხმამაღლა დაძახება თითქმის აღარ შემიძლია მიკნავებულად ვიხმობ ექთნებს, რომელთა კაბინეტი 25 მეტრით არის დაშორებული ჩემი პალატიდან, სადაც მარტო ვიყავი. არავინ არ მეხმაურება, არავინ არ მოდის. თუ რამე სამოსი მაქვს ყველაფერი დასველდა, გადავედი ზეწრებზე; არ მაქვს ადიელა, რომ მოვიხურო და სიტუაცია განვმუხტო. ძალა მოვიკრიბე, მივლასლასდი ექთნებამდე. მათ მიყვირეს:
– როგორ შეიძლება აქ გამოსვლა, ახლავე დაბრუნდი უკან. ყველაფერს კამერები აფიქსირებენ, საყვედურს გვეტყვიან. მათ მეც ვუყვირე რაც შემეძლო.
– ხალხნო, ცუდად ვარ, გული მიმდის, ვალიდოლი მომეცით, თავი მისკდება. ორი აბი ციტრამონი ან ანალგინი მომეცით. ადიელა არა მაქვს, რაიმე იღონეთ.
– რამდენჯერ უნდა გითხრათ, დაბრუნდით პალატაში. აქ ცხელების ცენტრია და სხვა წამლები არა გვაქვს პარაცეტამოლის გარდა. ხვალ KOVID 19-ის პასუხი მოვა და წახვალ ან სახლში ან კლინიკაში.
– ეს რა სადიზმია… ჩავიდუდღუნე. კატეგორიულად მოვითხოვე ადიელა, ისე აქედან არ დავიძვრები თქო. როგორც იქნა გამოძებნეს.
ნუ, დეტალურად არ აღვწერ, თუ რა დღეში ვიყავი იმ ღამეს. მართალია ტემპერატურამ საკმაოდ დამიწია, მაგრამ მშრალი აღარაფერი მქონდა, რომ ჩამეცვა ან მომეხვია. გამთენიისას შემაცია და სიცხემაც ამიწია. თერმომეტრს რომ დავხედე გულზე შემომეყარა, 39,5 იყო. ძლივს გავედი დერეფანში. მივედი სადაც მედდები მეგულებოდა, მაგრამ ოთახი ცარიელი იყო. ვიფიქრე ალბათ სადღაც სხვაგან მიყუჩდნენ გამოსაძინებლად თქო, რა მექნა, დავბრუნდი უკან. ხან წამოვწვები, ხან ჩამოვჯდებოდი, ხან დავფაფხურობდი ოთახში წინ და უკან. დაახლოებით ათი საათი იქნებოდა როცა თეთრხალათიანი შემოვიდა და მომიკითხა. მინდოდა მკაცრად მიმემართა, მაგრამ თავი შევიკავე.
– ვიწვი ადამიანო, ანალგინი ან დიმედროლი ან რაიმე წამალი მომიტანეთ, იქნებ ცოტა შვება მომცეს.
– ხომ გითხარით, აქ მხოლოდ პარაცეტამოლი გვაქვს, ახლავე მოგიტანთ. ცივად ჩაილაპარაკა მედდამ.
სულმოუთქმელად გადავყლაპე მისი მოტანილი აბები.
დრო მიდიოდა წვისა და წამების. პირველი საათი იქნებოდა როცა ჩემი პალატის კარებს თეთრხალათიანი მანდილოსანი მოადგა და თითქოს დააგრუხუნა:
– მე ექიმი ვარ, თქვენ KOVID 19 დაგიდასტურდათ, გარეთ არ გამოხვიდეთ, პირბადე არ მოიხსნათ. მალე ბრიგადა მოვა და გადაგიყვანენ შესაბამის დაწესებულებაში. მინდოდა მისთვის რაღაც მეთქვა, მაგრამ ვინ მომისმინა, გავარდა უკან, თითქოს ვინმე კეთროვანს გაერიდა.
ორი საათის მერე, როგორც იქნა, დამიძახეს:
– გამოდი, მოვიდა, შენი გადამყვანი ეკიპაჟი! ვიფიქრე, მადლობა ღმერთს, ვტოვებ ცხელების ცენტრ ,,პარაცეტამოლს”…
გადამყვანი ექიმი მაიმედებს:
– ნუ გეშინია, გამაგრდი, მეც ვიყავი დაინფიცირებული, მაგრამ ყველაფერმა კარგად ჩაიარა. დროის ამბავია, არ ინერვიულო.
მალევე მივედით ერთ-ერთ კლინიკაში. მიმღებში სხვა პაციენტებიც იყვნენ. კარგა ხანს მაყურყუტეს. იშვიათად თუ შემოვიდოდა თეთრხალათიანი და დასჭექდა, ნიღბები ბოლომდე აიწიეთო. როგორც იქნა, ჩემი გვარი დაიძახეს და მითხრეს, წამოდი კომპიუტერული ტომოგრაფია უნდა გადაგიღოთო. გავიარე რა ე.წ. კატეგამოკვლევა ისევ მიმღებში დამაბრუნეს. მედპერსონალს ვეუბნები პალატაში ამიყვანეთ, ცუდად ვარ თქო. მიპასუხეს, ჩვენ ამას არ ვწყვეტთო, ინფექციონისტი 1-2 საათში გადაწყვეტს რომელ განყოფილებაში მოგათავსონო.
როგორც იქნა, ამიყვანეს ინტენსიურ განყოფილებაში. პალატაში თხუთმეტიოდე ინფიცირუბული კაცი იყო მეტ-ნაკლები სირთულით.
გადის საათები, უკვე რომ იტყვიან, ძალიან ცუდად ვარ. ყველა შემოსულ თეთრხალათიანს კატეგორიულად ვთხოვ, რომ ექიმი მომიყვანონ. ისინი დამცინავად მიყურებენ და მეუბნებიან, რომ გადავცემთ შენს ამბავს ექიმს და თვითონ თუ გადაწყვეტს მოვა და გნახავსო, მას შემოვლა მხოლოდ დილის საათებში აქვსო.
რამოდენიმე ხნის მერე მირეკავს მანდილოსანი და მკაცრად მეუბნება:
– მე ვარ ექიმი, რაა რომ ააწრიალე მთელი განყოფილება, ბევრი საქმე მაქვს, როცა მოვიცლი გადავხედავ შენს საქმეს და დაგინიშნავ მკურნალობას.
მე უკვე ისე ვარ აჭრილი და გაცეცხლებული, რომ იქედნურად ვუპასუხე:
– ვაა, თქვენა ხართ ექიმი? ო, რა საოცრებაა, რომ თქვენი ხმა გავიგონე. მართალია ორმოცდაათიოდე ნაბიჯის გადმოდგმას და აქ მოსვლას როგორ იკადრებ, მაგრამ იმედია, რომ სათანადო პრეპარატებს დანიშნავ. დამთავრებული არ მქონდა ამის თქმა, რომ ტელეფონი გამითიშა.
გავიდა ორიოდე საათი, პალატაში შემოსულმა მედდამ ჩემი გვარი ახსენა და აზიტრომიცინი და მოზრდილი ნემსი მოიტანა. მან წამალი ვენაში გამიკეთა. უბრალოდ ვეკითხები, რა პრეპარატია მეთქი და შემიბღვირა, ეს ექიმმა იცის, რაც დაგინიშნა ის გაგიკეთეო, თან შუბლზე ელექტროთერმომეტრი მომადო და სიცხე 37,3 გაქვსო. გავოგნდი, ნახევარი საათის წინ გავიზომე ტემპერატურა ვერცხლისწყლიანი საზომით და 39,2 მქონდა. ბევრი რომ არ გავაგრძელო მედპერსონალის კრიტიკა, ერთფეროვნების ელფერმა რომ არ დაჩრდილოს მონათხრობი, დიდად არ გასნსხვავდებოდა მათი ყურადღებიანობა ე.წ. ცხელების ცენტრ ,,პარაცეტამონთან” მიმართებაში.
კლინიკიდან წამოღებულ ფორმა 100 – ში ვკითხულობ: ,,პაციენტი მოთავსდა თერაპიული განყოფილების ინტენსიურ ბლოკში. მასზე დაწყებული იქნა პროტოკოლით გათვალისწინებული მკურნალობა. მიუხედავდ ოთხდღიანი მკურნალობისა, პაციენტის ზოგადი მდგომარეობა მკვეთრად დამძიმდა. გამოძახებული იქნა რეამინატოლოგი და პაციენტი გადაყვანილ იქნა რეანიმაციულ განყოფილებაში.”
სტაციონარში შესვლის დროს კომპიუტერულმა ტომოგრაფიამ აჩვენა, რომ ფილტვების დაზიანების ინდექსი განისაზღვრა 8 – ით, ხოლო რეანიციმაციაში გადაყვანის მომენტში განისაზღვრა 12 – ით.
ჩემი რეანიმაციაში გადაყვანა ჩემთვის სრულიად უცნობი ახალგაზრდა ექიმის დამსახურებაა, რომელმაც განსხვავებით სხვებისგან, მომისმინა, გულთან მიიტანა ჩემი მდგომარეობა და დააყენა გადაყვანის საკითხი.
რეანიმაციაში შევედი თუ არა მალევე მომიტანეს მოსამაგრებლად გადასასხმელი პრეპარატები. ექთანს, რომელიც სისტემას დგამდა, ვთხოვე, რომ ხუთი დღის წინ დაყენებული კათეტერი გამოეცვალა, მან შემომბღვირა და მითხრა:
– სამედიცინო იმიტომ დავამთავრე, რომ შენ მიკარნახო თუ როდის რა უნდა გავაკეთოო.
– ოოო, გეტყობა მაგარი ხართ თქო. ვუთხარი ირონიით.
ნუ, დააყენა სისტემა.
სიცხისგან და სახსრების ტკივილისგან გათანგულ-გათოშილმა ათი წუთის მერე გავხედე მაჯას, სადაც კათეტერი მედგა და გავვოგნდი. მარჯვენა რუმბივით იყო გასიებული, წამალი ვენაში არ წავიდა, კუნთში გაჟონა და ხელი გაშავდა, გასივდა. როგორც შემეძლო ავყვირდი, მოვარდა ის ექთანი ვინც გამიკეთა, შევძახე, პრაქტიკანტი ხარ თუ რა ეშმაკი, რას გავს ეს თქო. ამნაირი ბევრი მოგივაო, მითხრა. სწრაფად მოხსნა სისტემა და გავარდა. მალე სხვა ექთანი მოვიდა, რომელმაც პროფესიონალურად განაახლა სისტემა. რეანიმაციის ძირითადმა ექიმმა 33 წლის ლაზმა გაეცნო რა ჩემს მდგომარეობას, იმ საღამოსვე დანიშნა ძლიერმოქმედი პრეპარატები. მთელი ღამე ზეწრებისა და პირსახოცების ფრიალ-ფრიალში გავატარე, ოფლად ვიღვრებოდი. მეორე დღეს უფრო მეტი ალბათ საჭირო პრეპარატები გადამისხეს, რამაც ძალიან დამამძიმა და რაღაც სხვა სამყაროსკენ მიბიძგა.
ჩვენ ბევრი წაგვიკითხავს კლინიკურ სიკვდილზე და მერე ამის გარშემო მონათხრობ ამბებზე და ქვემორე ბევრს ახალს ალბათ არაფერს ვიტყვი, მაგრამ სათქმელი უნდა ითქვას.
ჰოდა, მეორე საღამოს წამოვწექი დასაძინებლად. თავს ვატყობ, რომ რაღაც ძალამ ისევ წამოსაჯდომად მიბიძგა. ამ დროს პალატაში ლაზი ექიმი იყო, რომელიც შიგადაშიგ აკვირდებოდა ჩემს მდგომარეობას.
ასე იყო თუ ისე, დაოსებული მივწექი ლეიბზე. მე არ ვიცი ეს რა იყო, ალბათ სხვა ადამიანებსაც განუცდიათ, როცა მსგავს მდგომარეობაში იყვნენ. ვგრძნობდი რომ ჩემი სხეული საგრძნობლად დამძიმდა, რაღაც ამოუცნობი ძალა მექაჩებოდა ქვემოთ ჩასაძირად, თითქოს სული ნელ-ნელა ეცლებოდა ხორცს. ვცდილობდი, რომ მარცხენა გულის მხარე არ ჩაეთრია კოშმარს და თითქოს ზემოთ ვექაჩებოდი. ჩემს გარშემო არამიწიერი არსებები მოძრაობდნენ. მე არ აღვწერ მათ, რადგან წარმოუდგენელია, ვისაც ეს არ განუცდია არც დაიჯერებს. უბრალოდ შიზოფრენიად და ჰალუცინაციად ჩათვლის. ეს არსებები თავისუფლად შეცურდებოდნენ და გამოცურდებოდნენ ჩემი სხეულიდან. რაღაც მეორე ხმა შიგადაშიგ შემომძახებდა, ნუ ჯიუტობ, მოსახდენი მოხდება… რაღაც მუჯლუგუნი მომხვდა მხარში, გული მკვეთრად შემიტოკდა და ქვემოთ ჩაძირვის პროცესიც თითქოს დასრულდა. წარმოსახვაში ვგრძნობდი, რომ სულით სადღაც მივქროდი, თუ რა ადგილები გავიარე, ამაზე მგონი ზედმეტია ლაპარაკი, რადგან ის ირეალურია და დაუჯერებელი. ბოლობოლო მივედი უფრო მშვიდ ადგილზე, სადაც აღარ დათარეშობდნენ ეს არამიწიერი არსებები და ვხედავ უახლოეს გარდაცვლილ ადამიანს, რომელმაც დამინახა თუ არა, შეცბუნდა და მომაძახა:
,, ის ცოდვა, რაც მაქვს მე შენს წინაშე, ეს არ იყო მხოლოდ ჩემი შეცდომა, ეს მიწიურმა გარემოებებმა მოიტანა, ახლავე აქედან უნდა წახვიდე, ახლა აქ შენი ადგილი არ არის”.
ზუსტად არ ვიცი რამდენ ხანს გაგრძელდა ეს სხვა სამყაროს ხილვა, მოულოდნელად თვალი გავახილე და მოვავლე რეანიმაციის პალატას. ისე წარმოვიდგინე თითქოს ორი დღე კი არა, აქ უკვე ძალიან დიდი ხანია ვარ და რაც აქ ხდება თუ აწი მოხდება, ეს ჩემთვის ყველაფერი ცხადია, გააზრებულია. ძალა მოვიკრიბე, წამოვდექი და თავს ვუთხარი, რომ სანამ კი შევძლებ, ბალიშზე თავს არ დავდებ და არ დავიძინებ თქო. მესამე დღეს ისევ წამლების და გადასხმების კორიანტელია. ნუ, დაღამდა, გაშუაღამდა. მართალია მილასლასებილი ვარ, მაგრამ არ ვიძინებ. დაჯდომა, ბოლთა, ორ საათში ერთხელ პურის და მაწონის შესანსვლა, აი, ასე ვიქცევდი თავს. ამის შემყურე ახალგაზრდა მორიგე ექიმი შემოდის პალატაში და მეუბნება:
– რატომ არ ისვენებ, რა ხდება?
ვპასუხობ:
– ისეთი შეგრძნება მაქვს, რომ თუ დავწექი და დავიძინე ინფარქტს მივიღებ, გული გამიჩერდება.
– რა იცით, ოდესმე ინფარქტი გადატანილი გაქვთ?
– არა, ვეუბნები.
– როგორც გენებოთ, დასტურ მან და მეც მეორე პურის ყუა მოვტეხე.
მომდევნო დღის მერე ჩემი ტემპერატურა 36 გრადუსამდე ჩამოვიდა და მის მერე 37- ს არ ასცდენია. ამის მერე რეანიმაციაში კიდევ ოთხი დღე დამტოვეს. მართალია მძაფრ პრეპარატებს აღარ მიკეთებდნენ, მაგრამ მიმდინარეობდა დაკვირვება და ანალიზების აღება.
რასაკვირველია, რეანიმაციაში იყვნენ მართვით სუნთქვაზე მყოფი პაციენტები და როგორც ამბობენ, გადადებული ადამიანები. ეს ჩემზე ძალიან ცუდად მოქმედებდა და ვძალაობდი რაც შეიძლება მალე დამეტოვებინა რეანიმაციული განყოფილება.
როგორც იქნა გადამიყვანეს ინტენსიურ განყოფილებაში, ისევ დაკვირვების მიზნით. გამიკეთეს ხელახალი კომპიუტერული ტომოგრაფია და ფილტვების დაზიანების ინდექსი თორმეტიდან ექვსზე იყო ჩამოსული.
თავს კარგად ვერ ვგრძნობდი, ღამე ძილი მიჭირდა, ძალიან დავსუსტდი. ნუ, ასე თუ ისე, დღე დღეზე ველოდი საავადმყოფოდან გამოწერას. მთავარია სიცხეები აღარ მქონდა და მადაც გამიძლიერდა.
ერთ საღამოს პალატაში მორიგე ექიმი შემოვიდა და მკითხა, თავს როგორ გრძნობო. ვუთხარი, რეანიმაციიდან ორი დღის გადმოსული ვარ და კარგად ვერ ვარ თქო. მას გაეღიმა და მითხრა:
– ცუდად რომ ხარ ეს არ უნდა გაგიკვირდეს, რეანიმაციიდან ახალი გამოსული რომ კარგად იყო სავალალო ის იქნებოდაო. უცებ შოთას ცნობილი ფრაზა გამახსენდა : “კარგი რამ გჭირდეს გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია”.
მეორე დღეს გამომწერეს. უკვე ორი კვირა გავიდა. ნელ-ნელა ვდგები ფორმაში. ვნახოთ და ვნახოთ?!…
პაპუნა ქვარიანი, პოეტი

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

Back to top button
Close