რა­ტომ აში­ნებ­და მა­ღალ­ჩი­ნო­სა­ნი ქარ­თველ მძღო­ლებს პან­კის­ში შე­სუ­ლი არა­ლე­გა­ლუ­რი ია­რა­ღით

პური გაძ­ვირ­დე­ბა, ხორ­ბლის გა­დამ­ზი­და­ვე­ბი კი აქ­ცი­ე­ბით იმუქ­რე­ბი­ან. ამის მი­უ­ხე­და­ვად, ფი­ნანსთა მი­ნის­ტრი ამ­ბობს, რომ ავ­ტოტ­რან­სპორ­ტით ხორ­ბლის ქვე­ყა­ნა­ში შე­მო­ტა­ნა-გა­ტა­ნის შე­ზღუდ­ვა სწო­რი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბაა. მე­ტიც, ივა­ნე მა­ჭა­ვა­რი­ან­მა მას კარ­გად გათ­ვლი­ლი და სა­ხელ­მწი­ფო­ებ­რი­ვი უწო­და და “როს­ტუ­რიზ­მის” გან­ცხა­დე­ბა მო­იყ­ვა­ნა, სა­დაც უწყე­ბა მო­სახ­ლე­ო­ბას მო­უ­წო­დებს, სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ზღვარ­თან შექ­მნი­ლი დის­კომ­ფორ­ტი­სა და მრა­ვალ­კი­ლო­მეტ­რი­ა­ნი რი­გე­ბის ასა­რი­დებ­ლად სა­ქარ­თვე­ლო­ში მოგ­ზა­უ­რო­ბის­გან თავი შე­ი­კა­ვონ. შე­სა­ბა­მი­სად, ლარსზე ტუ­რის­ტუ­ლი ნა­კა­დე­ბის შე­ფერ­ხე­ბას სა­ქარ­თვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნე­ბით ხორ­ბლის შე­მო­ტა­ნის შე­ზღუდ­ვა ამ­ჯო­ბი­ნა. თუმ­ცა სა­კი­თხა­ვია, რა­ტომ შე­ი­ზღუ­და ავ­ტოტ­რან­სპორ­ტით მხო­ლოდ ხორ­ბლის შე­მო­ტა­ნა, მა­შინ როცა სწო­რედ ლარ­სის გავ­ლით შე­მო­დის ზე­თით, ტკბი­ლე­უ­ლით, კონ­სერ­ვე­ბით თუ სხვა­დას­ხვა პრო­დუქ­ცი­ით დატ­ვირ­თუ­ლი ტრა­ი­ლე­რე­ბი და შე­სა­ბა­მი­სად, ტუ­რის­ტე­ბის ნა­კადსაც აფერ­ხე­ბენ? პა­სუ­ხად ფი­ნანსთა სა­მი­ნის­ტრო ამ­ბობს, რომ გა­და­ზიდ­ვებ­ში ყვე­ლა­ზე დიდი წილი სწო­რედ ხორ­ბალს უჭი­რავს. ეს მი­ზე­ზი არა­და­მა­ჯე­რე­ბე­ლია რე­გუ­ლა­ცი­ა­ში “მო­ყო­ლი­ლი” გა­დამ­ზი­და­ვე­ბის­თვის. ისი­ნი ფიქ­რო­ბენ, რომ გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა მსხვი­ლი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბის ინ­ტე­რე­სებს არის მორ­გე­ბუ­ლი, რომ­ლებ­საც ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­ში ამ ბიზ­ნე­სი­დან მი­სუ­ლი პარ­ლა­მენ­ტა­რი ლო­ბი­რებს, ხოლო მის უკან მე­ტად გავ­ლე­ნი­ა­ნი ფი­გუ­რა დგას და ბიზ­ნე­სის ამ სფე­რო­შიც თა­მა­შის წე­სე­ბის გან­სა­ზღვრა სწო­რედ მისი ინ­ტე­რე­სე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად ხდე­ბა…

ინ­ტე­რე­სე­ბის უც­ნა­უ­რი დამ­თხვე­ვა

ნამ­დვილ მი­ზე­ზად რაც უნდა მი­ვიჩ­ნი­ოთ, ფაქ­ტია, რომ გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბამ ფრთე­ბი შე­უკ­ვე­ცა მცი­რე ბიზ­ნესს, რი­თიც მსხვილ იმ­პორ­ტი­ო­რებს კონ­კუ­რენ­ტე­ბი ჩა­მო­ა­ცი­ლა. ხორ­ბლის მსხვი­ლი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბი არც მა­ლა­ვენ, რომ ამ სა­კი­თხზე სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სა­მი­ნის­ტროს­თან ჰქონ­დათ კო­მუ­ნი­კა­ცია და სწო­რედ მათ­გან გა­ი­გეს, რომ იგეგ­მე­ბო­და ავ­ტო­მო­ბი­ლე­ბით ხორ­ბლის შე­მო­ტა­ნის შე­ზღუდ­ვა. მსხვილ შე­მომ­ტა­ნებს ხორ­ბა­ლი ხში­რად გე­მი­თა და რკი­ნიგ­ზით შე­მო­აქვთ, რაც გა­ცი­ლე­ბით ძვი­რი უჯ­დე­ბათ, ვიდ­რე ტრა­ი­ლე­რე­ბით შე­მო­ტა­ნი­ლი ხორ­ბა­ლი. წვრი­ლი შე­მომ­ტა­ნე­ბი და ტრა­ი­ლე­რე­ბის მძღო­ლე­ბი მათ­თვის ბოლო წლებ­ში დიდ თავ­სა­ტე­ხად იქ­ცნენ, რად­გან ხორ­ბა­ლი რუ­სე­თი­დან შე­და­რე­ბით ია­ფად შე­მოჰ­ქონ­დათ და მცი­რე წის­ქვილ­კომ­ბი­ნა­ტებს აწ­ვდიდ­ნენ, ისი­ნიც ფქვილს და­ბალ ფა­სად აწარ­მო­ებ­დნენ და კონ­კუ­რენ­ცი­ას უწევ­დნენ მსხვილ მწარ­მო­ებ­ლებს. ტენ­დენ­ცია მზარ­დი იყო – თუ სამი წლის წინ ლარ­სის გავ­ლით ხორ­ბლით დატ­ვირ­თუ­ლი სულ რამ­დე­ნი­მე­ ტრა­ი­ლე­რი შე­მო­დი­ო­და, ბოლო დროს ხორ­ბლის მთლი­ან იმ­პორ­ტში მათ­მა წილ­მა 30%-ს მი­აღ­წია. ფაქ­ტობ­რი­ვად, ლარ­სი­დან მან­ქა­ნე­ბით შე­მო­სუ­ლი ხორ­ბლით მა­რაგ­დე­ბა მთე­ლი სომ­ხე­თი. ის სა­პორ­ტო და სარ­კი­ნიგ­ზო გა­და­ზიდ­ვე­ბით შე­მო­სუ­ლი ხორ­ბლის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე მსხვი­ლი მომ­ხმა­რე­ბე­ლია. ფაქ­ტია, რომ წვრილ­მა გა­დამ­ზი­და­ვებ­მა მსხვი­ლებს “ტკბი­ლი ლუკ­მა” გა­მო­ა­ცა­ლეს. სა­ინ­ტე­რე­სოა, რომ ამ შემ­თხვე­ვა­ში მსხვი­ლი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბის ინ­ტე­რე­სე­ბი უც­ნა­უ­რად და­ემ­თხვა სა­ხელ­მწი­ფო ინ­ტე­რე­სებს. თუმ­ცა კი­დევ უფრო უც­ნა­უ­რია იმ სა­უბ­რის ში­ნა­არ­სი, რო­მე­ლიც რე­გუ­ლა­ცი­ის ად­რე­სა­ტებ­სა და ფი­ნანსთა სა­მი­ნის­ტროს წარ­მო­მად­გენ­ლებს შო­რის და­ხუ­რულ შეხ­ვედ­რა­ზე გა­ი­მარ­თა. რო­გორც ჩვენ­თვის გახ­და ცნო­ბი­ლი, ფი­ნანსთა სა­მი­ნის­ტროს ერთ-ერ­თმა დიდ­მო­ხე­ლემ თავ­და­პირ­ვე­ლად შე­ზღუდ­ვის მი­ზე­ზად გა­დამ­ზი­და­ვებს სწო­რედ სა­ჯა­როდ გა­ცხა­დე­ბუ­ლი ტუ­რის­ტუ­ლი ნა­კა­დე­ბის შე­ფერ­ხე­ბა და­უ­სა­ხე­ლა, რა­ზეც მძღო­ლებ­მა მი­უ­გეს, რომ ჩანს, ეს მო­ხე­ლე ლარ­სის სა­ბა­ჟო-გამ­შვებ პუნ­ქტზე ნამ­ყო­ფიც არ იყო. იმის და­სამ­ტკი­ცებ­ლად, რომ ხორ­ბლის გა­დამ­ზი­და­ვე­ბი არც ტუ­რის­ტებს აფერ­ხე­ბენ და არც სა­ქარ­თვე­ლო­დან რუ­სეთ­ში მალ­ფუ­ჭე­ბა­დი პრო­დუქ­ცი­ის ექ­სპორ­ტს, მათ ერ­თთვი­ა­ნი მო­რა­ტო­რი­უ­მის გა­მო­ცხა­დე­ბა შეს­თა­ვა­ზეს სა­მი­ნის­ტროს, რა დრო­საც ხორ­ბალს არ შე­მო­ი­ტან­დნენ, თუმ­ცა უარი მი­ი­ღეს.

რო­გორც ამ­ბო­ბენ, ამის შემ­დეგ მი­ნის­ტრის მო­ად­გი­ლემ მათ აკ­რძალ­ვის კი­დევ ერთი მი­ზე­ზი და­უ­სა­ხე­ლა: რომ მძღო­ლე­ბის მიერ ხორ­ბლის “ლე­ვად” სა­ყიდ­ლად რუ­სეთ­ში შე­ტა­ნი­ლი ნაღ­დი ფუ­ლით იძე­ნენ არა­ლე­გა­ლურ ია­რაღს, რო­მე­ლიც შემ­დეგ პან­კი­სის ხე­ო­ბა­ში შე­დის… სა­ინ­ტე­რე­სოა, რა­ტომ და­მა­ლა ეს მი­ზე­ზი ფი­ნანსთა მი­ნის­ტრმა, როცა სა­ჯა­როდ არა­ერ­თხელ გა­ა­კე­თა გან­მარ­ტე­ბა?

“აღუ­რი­ცხავ ხორ­ბალს კა­ნო­ნის გვერ­დის ავ­ლით ყი­დი­ან რუსი ფერ­მე­რე­ბი”

მთელ ამ ამ­ბავ­ში კი­დევ ბევ­რი უც­ნა­უ­რი დე­ტა­ლია, რომ­ლე­ბიც “კვი­რის პა­ლიტ­რის­თვის” ექ­სკლუ­ზი­უ­რად გახ­და ცნო­ბი­ლი. შე­ზღუდ­ვე­ბის და­წე­სე­ბის მი­ზე­ზად მსხვი­ლი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბი ასა­ხე­ლე­ბენ რუ­სეთ­ში ხორ­ბლის შეს­ყიდ­ვის არა­ლე­გა­ლურ სქე­მებს, რო­მელ­თა სა­შუ­ა­ლე­ბი­თაც სა­ქარ­თვე­ლო­ში აღუ­რი­ცხა­ვი ხორ­ბა­ლი ყალ­ბი დო­კუ­მენ­ტა­ცი­ით შე­მო­დი­ო­და. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია, რომ ფი­ნანსთა მი­ნისტრს, რო­მე­ლიც ტუ­რის­ტე­ბის შე­უ­ფერ­ხე­ბელ შე­მოს­ვლა­ზე სა­უბ­რობ­და, არც ქვე­მოთ მოყ­ვა­ნილ არა­ლე­გა­ლურ სქე­მებ­ზე უთ­ქვამს არა­ფე­რი.

ქეთი კუბ­ლაშ­ვი­ლი, კომ­პა­ნია “აგ­რი­კო­მის” დი­რექ­ტო­რი: “25 წე­ლი­წა­დი­ იქ­ნე­ბა ამ ბა­ზარ­ზე ვართ, ად­გი­ლობ­რივ წის­ქვილ­კომ­ბი­ნა­ტებს ვაწ­ვდით ხორ­ბალს და ბაზ­რის და­ახ­ლო­ე­ბით 25% გვი­ჭი­რავს. კონ­კუ­რენ­ცია ყო­ველ­თვის მა­ღა­ლი იყო, თუმ­ცა სა­ავ­ტო­მო­ბი­ლო გა­და­ზიდ­ვებ­მა არა­ჯან­სა­ღი ელე­მენ­ტი შე­მო­ი­ტა­ნა. სა­მი­ო­დე წლის წინ ბრი­გა­დი­რებ­მა, რომ­ლე­ბიც რამ­დე­ნი­მე სატ­ვირ­თოს ქი­რა­ო­ბენ და მა­ნამ­დე სხვა­დას­ხვა პრო­დუქ­ცი­ას ეზი­დე­ბოდ­ნენ, რუ­სეთ­ში ხორ­ბლის შეს­ყიდ­ვის იაფ და არა­ლე­გა­ლურ გზას მი­აგ­ნეს.

ლარ­სის სა­სა­ზღვრო-გამ­შვე­ბი პუნ­ქტი­დან 50-ოდე კი­ლო­მეტრში ადვ­ილად არის შე­საძ­ლე­ბე­ლი ხორ­ბლის­ “ლე­ვა­კის” შე­ძე­ნა. ეს არის აღუ­რი­ცხა­ვი ხორ­ბა­ლი, რო­მელ­საც ყო­ველ­გვა­რი და­ბეგ­ვრი­სა და კა­ნო­ნის გვერ­დის ავ­ლით ყი­დი­ან რუსი ფერ­მე­რე­ბი. ასე ნა­ყი­დი ხორ­ბა­ლი 10-15%-ით ია­ფია სა­ბაზ­რო ფას­ზე, თუმ­ცა ამ შემ­თხვე­ვა­ში მისი ხა­რის­ხიც და­ბა­ლია.

რუ­სეთ­ში არც სა­ბა­ჟო­ზე წარ­სად­გე­ნად სა­ჭი­რო ყალ­ბი დო­კუ­მენ­ტა­ცი­ის დამ­ზა­დე­ბის პრობ­ლე­მა დგას. შე­სა­ბა­მი­სად, როცა მძღო­ლი სა­ზღვარ­ზე გად­მო­დის, სა­ბუ­თე­ბი­ “წეს­რიგ­ში” აქვს. ხორ­ბა­ლი არ არის დათ­ვლა­დი პრო­დუქ­ცია, არც ეტი­კე­ტი­რე­ბა აქვს და სა­ბა­ჟო­ზე მის წარ­მო­მავ­ლო­ბა­სა და სა­ბუ­თებ­თან შე­სა­ბა­მი­სო­ბა­საც ვერ შე­ა­მოწ­მებ. სა­ბა­ჟო­ზე არც ხარ­ისხი მოწ­მდე­ბა, რად­გან ხა­რისხს უკვე წის­ქვილ­კომ­ბი­ნა­ტი ამოწ­მებს და ბევ­რჯერ აღ­მო­უ­ჩე­ნი­ათ ქვე­ბი ასე შე­მო­ტა­ნილ ხორ­ბალ­ში, რად­გან ზოგ­ჯერ პირ­და­პირ მინ­დორ­შია ნა­ყი­დი. ასეთ ხორ­ბალ­ში ბევ­რჯერ აღ­მოგ­ვი­ჩე­ნია ცო­ცხა­ლი მავ­ნებ­ლე­ბიც, რად­გან მოკ­ლე მან­ძი­ლის გამო ტვირ­თი ფუ­მი­გა­ცი­ას (სა­სოფ­ლო-სა­მე­ურ­ნეო მცე­ნა­რე­ე­ბის მავ­ნებ­ლებ­თან ბრძო­ლა შხა­მი­ა­ნი ორ­თქლი­სა და გა­ზე­ბის შეხრჩო­ლე­ბით) არ ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა, ხოლო გე­მი­სა და რკი­ნიგ­ზის ვა­გო­ნის ტვირ­თის და­ლუქ­ვა ფუ­მი­გა­ცი­ის გა­რე­შე არ ხდე­ბა. ამის გარ­და, გე­მი­თა და რკი­ნიგ­ზით შე­მო­ტა­ნილ ტვირთს და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი მკვლე­ვა­რი ამოწ­მებს. მსხვი­ლი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბის­თვის სხვაგ­ვა­რი სა­ვაჭ­რო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი მი­უ­ღე­ბე­ლია. ჩვენ ვერ გა­ვუშ­ვებთ მძღო­ლებს ნაღ­დი ფუ­ლით რუ­სეთ­ში. ჩვენ ვყი­დუ­ლობთ გა­და­რი­ცხვით, ყვე­ლა წე­სი­სა და კა­ნო­ნის დაც­ვით და შე­სა­ბა­მი­სად, ხორ­ბლის შე­მო­ტა­ნაც უფრო ძვი­რი გვიჯ­დე­ბა.

ამ­დე­ნად, ჩვენ­თვის მი­სა­ღე­ბია რე­გუ­ლა­ცი­ის და­წე­სე­ბა. რა თქმა უნდა, და­ი­წყე­ბა სპე­კუ­ლა­ცი­ე­ბი, რომ იაფი ხორ­ბლის შე­ზღუდ­ვის გამო პუ­რის ფასი გა­იზ­რდე­ბა­ და რომ ტრა­ი­ლე­რის მძღო­ლე­ბი უმუ­შე­ვარი დარ­ჩე­ბი­ან. პა­სუ­ხად მინ­და გი­თხრათ, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში ხორ­ბა­ლი ყვე­ლა­ზე ძვი­რი 2012 წელს ღირ­და, როცა რუ­სეთ­მა თა­ვი­სი ბა­ზა­რი დაგ­ვი­კე­ტა და უკ­რა­ი­ნუ­ლი ხორ­ბა­ლი შე­მოგვქონ­და ტონა 310 დო­ლა­რად. ახლა ხორ­ბა­ლი 220-240 დო­ლა­რად შე­მოგ­ვაქვს. სო­ცი­ა­ლუ­რი პური იგი­ვე ღირს ახლა, რაც მა­შინ ღირ­და, და რა­ტომ არ მიჰ­ყვე­ბა მა­შინ ხორ­ბლის ფა­სებს?რაც შე­ე­ხე­ბა ტრა­ი­ლე­რებს, ამ მძღო­ლებს­ სამი წლის წინ სატ­ვირ­თო­ე­ბით სხვა პრო­დუქ­ცია გა­დაჰ­ქონ­დათ, მათ შო­რის სიმი­ნდიც და შე­უძ­ლი­ათ კვლავ ამ პრო­დუქ­ცი­ა­ზე გა­და­ერ­თონ”.

წყარო: ambebi.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები