რელიგია | ისტორია

“ვეფხისტყაოსნის“ საიდუმლო და თამარ მეფეზე გამიჯნურებულთა სასტიკი ბედისწერა

1179 წელს, ორბელთა აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, გიორგი მესამემ თამარი თანამმართველად გამოაცხადა. დიდებულებმა მუხლი მოიყარეს 12 წლის მონარქის წინაშე, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1184 წელს სახელმწიფოს ერთპიროვნული მმართველი გახდა.
ქალის სამეფო ტახტზე აყვანა არამარტო მაჰმადიანური, იმდროინდელი ქრისტიანული სამყაროსთვისაც უჩვეულო ამბავი გახლდათ, მაგრამ თამარის მომხრეებს ურყევი არგუმენტები ჰქონდათ: საქართველო ღვთისმშობლის წილხვედრი ქვეყანა იყო, რომელიც ქრისტიანულ სარწმუნოებაზე ქალმა მოაქცია.
მცირე ასაკის მიუხედავად, თამარი გამოირჩეოდა „გონებითა არა ყრმებივითა, არამედ მეცნიერითა, ცნობიერითა, გონიერითა და შუენიერითა“.
„მასში გაერთიანებული იყო ქალის მომხიბლავი მშვენიერება და ვაჟკაცური მამაცობა. სახელმწიფო მოღვაწის სიბრძნე და უმანკო, ყოვლად მოწყალე, განურისხებელი გული“. (ივანე ჯავახიშვილი)
გასაოცარი გარეგნობისა და იშვიათი პიროვნული თვისებების მქონე თამარს მრავალნი ეტრფოდნენ, მაგრამ მეფე-ქალზე უიმედოდ გამიჯნურებულთ სასტიკი ბედისწერა სდევდა.
თამარ პაიჭაძისა და თამარ შარაბიძის წიგნში „რომანული ეპიზოდები“ თამარ მეფის ცხოვრების ამ ეპიზოდებზეა ყურადღება გამახვილებული.
„ერთხელ ლოცვით დაღლილ თამარ მეფეს ჩასძინებია და საოცარი სიზმარი უნახავს: მშვენიერი ადგილი, სამოთხის მსგავსი, სადაც მრავალი ტახტი იდგა. ზოგი ოქროსი, ზოგიც ვერცხლის, ზოგიც ძვირფასი თვლებით ნაჭედი. ისინი ცალკეულ ადამიანთათვის იყო განკუთვნილი მათი ნაქმნარის მიხედვით. ერთი ტახტი ამაღლებულ ადგილას იდგა და ყველასგან გამოირჩეოდა. თამარიც ამ ტახტისკენ წასულა, დაჯდომა უნდოდა, მაგრამ უფლება არ მისცეს. ძალიან გაუკვირდა მეფეს: მე თუ არა, მაშ ვის ეკუთვნისო? თამარს უპასუხეს, რომ ტახტი მისი დიასახლისისა იყო, რომელმაც თორმეტ მღვდელს თავისი ხელით შესამოსავი მოუქსოვა, ამიტომაც დიასახლისი თამარს აღემატებოდა, მეფისთვის კი სხვა დიდებაც კმაროდა. მისი ადგილი უფრო ქვევით იყო და თამარს ყველაზე უმდარესი ტახტისკენ მიუთითეს. გამოეღვიძა მეფეს, დაუძახა დიასახლისს და ყოველივე გამოჰკითხა. ქალმა დაუდასტურა, რომ მართლაც მოუქსოვა მღვდლებს შესამოსელი. ამის შემდეგ, თამარმა ალექსანდრიიდან ჩამოტანილი მატყლის დართვა და შესამოსლების ქსოვა დაიწყო. ქსოვდა მანამ, სანამ 12 არ მოქსოვა. თამარი ხელსაქმეს მიეჩვია. ის, ძირითადად, ღამე შრომობდა, თავის ნაშრომს კი ფარულად ყიდდა. აღებულ ფულს გლახაკებს ურიგებდა და თავისთვისაც ყოველდღიურ საკვებს იმზადებდა. სამეფო შემოსავალს არც პირადი ინტერესებისთვის და არც ქველმოქმედებისთვის არ იყენებდა“.
პროფესორი თამარ შარაბიძე აქცენტს თამარ მეფის თავმდაბლობაზე, მიმტევებლობასა და უბრალო ადამიანებთან სიახლოვეზე აკეთებს. მისი თვალით დანახული თამარი მონარქია, რომელიც ჯვრით ხელში, ფეხშიშველი მიუძღოდა ჯარს და ღამეებს ათენებდა ხალხისა და ქვეყნისთვის ლოცვაში. ქალი, რომელიც ყველაზე მტკივნეულ პრობლემასაც კი მშვიდობიანად აგვარებდა და ჭირივით სძულდა სიკვდილით დასჯა და დამასახიჩრებელი სასჯელები. თამარი მოღალატეებსაც კი არ უსწორდებოდა სასტიკად და მხოლოდ თანამდებობიდან გადაყენებას აკმარებდა. როცა დამნაშავე სიკვდილით, თვალების დათხრით ან დასაჭურისებით უნდა დასჯილიყო, თამარი თავისი უფლებით სარგებლობდა და სასამართლოს განაჩენს „მოწყალებით“ ცვლიდა. ამ გზით გააუქმა და მოსპო საქართველოში ამგვარი სასჯელები. მიუხედავად ამისა, საქართველოში დანაშაულებმა იკლო. აღარ იყო მტაცებლობა, მეკობრეობა და ქურდობა.
გასაოცარი სილამაზითა და იშვიათი პიროვნული თვისებებით შემკულ მონარქზე ახლობელ თუ შორეულ სახელმწიფოთა უფლისწულები იყვნენ შეყვარებულნი, თუმცა ბედისწერამ სოდომური ცოდვით დამძიმებულ ივანე რუსთან შეუღლება არგუნა…
თამარისთვის ღირსეული მეუღლის შერჩევა დიდებულების ბჭობის საგნად იყო ქცეული. ერთ-ერთ ასეთ თათბირზე თბილისის ამირა აბულასანმა რუსეთის მთავრის შვილის კანდიდატურა წამოაყენა, რომელიც ბიძისგან დევნილი, იმჟამად ყივჩაღეთში იმყოფებოდა. საბჭოს ეს წინადადება მოეწონა, რადგან რუსები ქართველებივით მართლმადიდებელი ქრისტიანები იყვნენ და თანაც სამშობლოდან განდევნილი სასიძო მაინც ძლიერი ქვეყნის შვილად მიაჩნდათ. მისი საქართველოში ჩამოყვანა დიდვაჭარ ზანქან ზორაბაბელს მიანდეს. სასიძო სასიამოვნო გარეგნობის აღმოჩნდა. დიდებულებმა და ვაზირებმა მოიწონეს. თამარი კი ყოყმანობდა და თანხმობას არ აცხადებდა. ამბობდა: „მშვენიერი რამ არის, განა შინაგანი მშვენიერებაც აქვსო?“ თამარი რომ ვერ დაიყოლიეს, დიდებულებმა თამარის მამიდა და გამზრდელი რუსუდან დედოფალი დაიმოწმეს და თითქმის იძულებით, „ნება-დაურთავი“ ქორწილი გადაიხადეს.
თამარის ქმარი უკეთური გამოდგა. მას სოდომური ცოდვა აღმოაჩნდა. თამარმა ეს იმთავითვე შეიტყო და ორი წელი ითმენდა, სანამ დაფარული ჭირი დიდებულებმა და ვაზირებმაც არ შეიტყვეს. ამ ამბავმა ყველა აღაშფოთა. თამარმა შეკრიბა სასულიერო პირები და დიდებულები და მათ წინაშე გააფრთხილა ქმარი, რომ, თუ არ გამოსწორდებოდა, გაეყრებოდა. გიორგი რუსის გადასხვაფერება ვერ მოხერხდა, ამიტომაც მისი ბედი გადაწყდა – ის საქართველოდან გააძევეს. მოწყალე გულის თამარს მაინც ეცოდებოდა და ცრემლით გააცილა საქართველოდან უღირსი ქმარყოფილი, თან აურაცხელი ლარი და სიმდიდრე გაატანა.
„უბედური რუსი“ გააძევეს თუ არა, კვლავ გამოჩნდნენ თამარის ქმრობის მაძიებელნი. მახლობელ თუ შორეულ სახელმწიფოთა უფლისწულები, ქრისტიანები თუ მაჰმადიანები.
თამარს ორი ძმა ეახლა – ოვსთა მეფის შვილები. ახოვანი და მშვენიერი მხედრები. თამარს ძმებმა შესთავაზეს, მათგან ერთ-ერთი ამოერჩია, თუკი რომელიმეს ღირსად ჩათვლიდა, თუმცა ისინი უკანვე გაისტუმრეს. ერთ ძმას, სახელად ნიქოზს, თამარის სიყვარული და სურვილი ისე შეეყარა, რომ ვეღარ გაუძლო, ბნედა დაემართა და გზაშივე გარდაიცვალა.
ერთი უფლისწული კი – სულთან ყიასდის ძე – მამამისმა შეიპყრო, რადგან თამარის გამო მაჰმადიანობა დათმო.
სალდუხის ძე მუტაფრადინი თამარის წინაშე დიდძალი ლაშქრით, მრავალი დიდებულით, მონით, საჩუქრითა და სიმდიდრით წარდგა. თამარმა მას დარბაზობა გაუმართა და პატივით დასვა თავისი ტახტის გვერდით. საქართველოს სამეფო კარზე მუტაფრადინმა თითქმის მთელი წელი დაჰყო. მას კარგად უმასპინძლეს, მაგრამ თამარის ღირსად მაინც არა ცნეს და მისი ნახევარდა, გიორგი მეფის „ხარჭისგან ნაშობი“ შერთეს ცოლად, ამიტომ თვალცრემლიანი გაბრუნდა უკან.
ამის შემდეგ, შირვანშა აღსართიანი მოვიდა საქართველოში სტუმრად. არც საჩუქრები დაიშურა და ქრთამითაც კი სცადა მოესყიდა სამეფო კარი. მზად იყო, თამარის გამო რჯულიც დაეთმო, მაგრამ ქართველი დიდებულები გიორგი რუსის მერე უცხო ქვეყნის უფლისწულებთან ფრთხილობდნენ.
ბოლოს, აზრად მოუვიდათ, ოვსთა უფლისწული დავით სოსლანი აერჩიათ მეფისთვის საქმროდ, რომელიც თამარის მამიდასთან – რუსუდანთან იზრდებოდა. დედით ბაგრატიონი იყო, მამით კი ოვსთა მეფის ძე. ამის შესახებ დედოფალ რუსუდანს მოახსენეს. მას არა მარტო გაუხარდა, არამედ თავად შეეხვეწა და ურჩია თამარს, დასთანხმებულიყო. დავით სოსლანი დიდებული მეუღლე გამოდგა. თამარს მისგან შეეძინა ტახტის მემკვიდრე ლაშა-გიორგი და ასული – რუსუდანი. დავით სოსლანმა, თამართან ერთად, 23 წელი იმეფა. ამ ხნის განმავლობაში გიორგი რუსმა ორჯერ სცადა საქართველოში დაბრუნება და ტახტის ხელში ჩაგდება, მაგრამ უშედეგოდ.
ვინ იყო „ვეფხისტყაოსნის“ ავტორი, რა ურთიერთობა ჰქონდა თამართან და იმალება თუ არა, შოთა რუსთაველის სახელის უკან სისხლისმიერ ნათესავზე უიმედოდ შეყვარებული დემნა ბაგრატიონი?
მკვლევარი ამ მიმართულებითაც საინტერესო მოსაზრებებს გვთავაზობს.
როგორც ვხედავთ, თამარის მოტრფიალეთა რიცხვი საკმაოდ დიდი იყო, მაგრამ დღევანდელობას მხოლოდ ერთის სახელი შემორჩა, რომელიც თამარის დროის ისტორიკოსებს არც კი უხსენებიათ.
ეს ერთი შოთა რუსთაველია.
ყველაზე მეტად მან დაამტკიცა მეფე-ქალის სიყვარული. შეთხზა და თამარს მიუძღვნა ქართველებისთვის თითქმის ბიბლიის ტოლფასი ქმნილება „ვეფხისტყაოსანი“.
შოთამ „ვეფხისტყაოსანში“ შეფარვით აქო მეფე თამარი და მისდამი სიყვარული გამოხატა:
„დავუძლურდი მიჯნურთათვის კვლა წამალი არსით არი, ანუ მომცეს განკურნება, ანუ მიწა მე სამარი!“
მართალია, მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ თამარს, როგორც მეფე-ქალს, იმ დროისათვის ყველა ეტრფოდა და რუსთაველის გრძნობაც მხოლოდ პატრონისადმი ყმური და პოეტური სიყვარულის დადასტურებაა, მაგრამ ფაქტია, რომ ასეთი მხურვალე გრძნობა მეფისადმი არავის გამოუხატავს. რუსთაველის გრძნობით აღსავსე პოემა შეუმჩნეველი არ დარჩენია ხალხს, ამიტომ შეიქმნა ლეგენდა შოთასა და თამარის სიყვარულის შესახებ. ლეგენდა შესაძლოა, მხოლოდ ხალხის ფანტაზიის ნაყოფი იყოს, მაგრამ ერთი რამ ცხადია – რუსთაველმა შეფარვით აქო მეფე-ქალი, რაც პოემის იდეალურ გმირ ქალებში თამარის სახით არსებობას უნდა გულისხმობდეს.
ბოლო წლებში თამარისა და შოთას სიყვარულის შესახებ კიდევ ერთი საინტერესო ვერსია შეიქმნა.
პოეტმა თამარ ერისთავმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ „ვეფხისტყაოსანი“ დაწერა თამარ მეფის ბიძაშვილმა დემნა ბაგრატიონმა, რომელსაც თამარი უყვარდა, მაგრამ ამის გამომჟღავნება შეუძლებელი იყო, რადგან ისინი სისხლით ნათესავები იყვნენ. სიყვარულში იმედდაკარგულმა და პოლიტიკაში დამარცხებულმა დემნამ დაწერა „ვეფხისტყაოსანი“, სადაც ტარიელის სახეში საკუთარ თავს გულისხმობდა, ხოლო ნესტან-დარეჯანში – თამარს. თხზულებას თავის სახელით ვერ გაავრცელებდა, ამიტომ ავტორობა რუსთაველს მიაწერა…
დემნა უფლისწული დავით მეხუთის ერთადერთი მემკვიდრე იყო. მამამისმა ცოტა ხანს იმეფა და მალევე გარდაიცვალა. მე-13 საუკუნის ისტორიკოსის სტეფანოზ ორბელის ცნობით, სიკვდილის წინ დავითმა დიდებულებსა და თავის უმცროს ძმას გიორგის ჩააბარა მცირეწლოვანი უფლისწული.
ძმის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე გიორგი მესამე ავიდა იმ პირობით, რომ, როგორც კი დემნა სრულწლოვანი გახდებოდა, გვირგვინს მაშინვე გადასცემდა.
პირობის შეუსრულებლობის გამო, დიდებულთა ნაწილი დემნას მიემხრო და გიორგის შეებრძოლა. აჯანყებულები მაშველი ჯარის მოლოდინში ლორეს ციხეში გამაგრდნენ.
დემნა უფლისწულს გვერდით ედგა სიმამრი ივანე ორბელი, მისი ძმა ლიპარიტ ორბელი კი 60 000 მხედრით სპარსეთიდან დასახმარებლად მოდიოდა. აჯანყებულთა პოზიცია საკმაოდ ძლიერი იყო, მაგრამ გაუგონარი რამ მოხდა – დემნა ღამით თოკით გადმოეშვა ციხიდან, ბიძასთან მივიდა და სიცოცხლის შენარჩუნება სთხოვა. გიორგიმ მას თვალები დასთხარა და დაასაჭურისა. ხოლო ორბელთა გვარი ძირფესვიანად გაწყვიტა. იმდროინდელი მემატიანე აღნიშნავს, რომ დემნას „მიაგეს მისაგებელი“.
მისი სიკვდილის ვერსია კი უფრო მოგვიანებით გაჩნდა ლაშა-გიორგის დროინდელ თხზულებაში: დემეტრე მოკვდა და მცხეთაში დამარხესო.
ზოგიერთი თანამედროვე ისტორიკოსი დემნა უფლისწულის ამბოხების მსგავსებას „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტში ხედავს. თამარ ერისთავის აზრით კი, თამარის „შეფარვით ქება“ ნაწარმოებში სხვა ამბების შეფარვასაც გულისხმობს. კერძოდ იმას, რომ ტარიელის თავგადასავალში დემნას, ანუ რუსთაველის, ფარული ბიოგრაფია წარმოჩინდება.
დემნა ბატონიშვილი ტარიელივით ტახტის მემკვიდრედ იზრდებოდა, ეტრფოდა თამარს, მაგრამ ვერ ამჟღავნებდა. დემნას ცოლად შერთეს ორბელის ქალი – ქვეშევრდომის და არა სამეფო გვარის ასული, რითაც ჩამოაშორეს სამეფო ტახტს.
„დემნას, როგორც ტარიელს, სიყვარული აძლევდა ბრძოლის სტიმულს, მაგრამ თამარის სიყვარულს ის აშკარად ვერ განაცხადებდა და მხოლოდ მეფობისთვის უნდა გამოედო თავი“.
ამიტომაც ოფიციალურად ის ტახტისთვის აჯანყდა. მალე კი მისთვის ცხადი გახდა ბრძოლის გარდაუვალი შედეგი: ბიძაშვილებს შორის გადაულახავ ზღუდედ ქრისტიანული მორალი იდგა.
დემნა არჩევანის წინაშე დადგა: ტახტი თუ სიყვარული?
„მეფობა მის გულში მხოლოდ თამარის სიყვარულთან თანაარსებობდა“, ამიტომაც ხელი აიღო ბრძოლაზე და ბიძას დამორჩილდა.
კითხვაზე – რა ბედი ეწია დემნას ამბოხების შემდეგ, პასუხი, თამარ ერისთავის აზრით, „ვეფხისტყაოსანში“ უნდა ვეძიოთ. კერძოდ, უცხო მოყმის ეპიზოდში, რომელიც დემნა უფლისწულის გადარჩენისა და მისი საქართველოდან გადაკარგვის ფაქტს გვაუწყებს.
„დემნას სიყვარული მეფობაზე აღმატებული აღმოჩნდა“, რადგან სატრფოსთან მიახლების მიწიერი გზა დაკარგა, მან ცხოვრების მიზნად სიყვარულის არსის ძიება დაისახა. ქაჯეთის ციხეში დატყვევებული ნესტანი სიმბოლურად განასახიერებს ამ იდეას. მისი დახსნა კი სიყვარულის „პოეზიის მარადისობაში გარდასახვაა“.
რა თქმა უნდა, ამ ვერსიას ჭეშმარიტებაზე პრეტენზია ვერ ექნება და თამარ შარაბიძეც მკითხველს უტოვებს არჩევანს, თავად გადაწყვიტოს, რეალური ისტორია დაინახოს თუ ფანტაზია.
ერთი რამ კი ცხადია – თამარი ყველას უყვარდა: ერსაც და ბერსაც. უყვარდათ, როგორც მეფე, უყვარდათ, როგორც სატრფო. მემატიანის სიტყვით, მასზე გამიჯნურებული ხელმწიფენი ვეღარ თმობდნენ მის სურვილს. რატომ უყვარდა ყველას თამარი, ამ კითხვის პასუხს მკითხველის შინაგან სამყაროს მივანდობთ. მან განსაჯოს, თამარის სიყვარული განპირობებული იყო მისი მეფური ძლევამოსილებით, ქალური ბუნებით, ქრისტიანული შემწყნარებლობით თუ ამ ყოველივეს ჰარმონიული მთლიანობით.

 

წყარო

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

361 Comments

  1. I needed to thank you for this wonderful read!!
    I absolutely loved every little bit of it. I’ve got you saved as a favorite to look at new things you post…

  2. I don’t even know how I finished up here, but I believed this submit was
    once good. I do not know who you are but definitely you’re going to a famous blogger if you are not
    already. Cheers!

    Here is my website; Marjorie

  3. An impressive share! I’ve just forwarded this onto a colleague who had been conducting a little homework
    on this. And he actually bought me lunch because
    I found it for him… lol. So let me reword this….
    Thanks for the meal!! But yeah, thanks for spending time to talk
    about this issue here on your site.

    Look at my web page – forum.adm-tolka.ru

  4. Thank you, I have recently been searching for information about
    this topic for a long time and yours is the best I have
    found out so far. However, what about the conclusion? Are
    you certain in regards to the source?

    Also visit my web site; Emma

  5. Excellent blog! Do you have any hints for aspiring writers?

    I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little lost on everything.
    Would you suggest starting with a free platform like WordPress or go
    for a paid option? There are so many choices out there that I’m completely overwhelmed ..
    Any ideas? Thank you!

    Check out my web-site; http://www.dzzksd.com

  6. Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s truly
    informative. I’m going to watch out for brussels. I will be grateful if you continue
    this in future. Many people will be benefited from your
    writing. Cheers!

    Also visit my site mpc-install.com

  7. I don’t even know how I stopped up right here, however I assumed this put up was great.
    I don’t recognize who you might be however definitely you
    are going to a well-known blogger when you aren’t already.
    Cheers!

    Look into my page … kebe.top

  8. Hi my friend! I wish to say that this article is amazing, great written and include almost all significant infos.
    I’d like to see extra posts like this .

    Here is my web-site; Romaine

  9. Hmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog loading?

    I’m trying to figure out if its a problem on my end or if it’s the
    blog. Any feed-back would be greatly appreciated.

    My blog :: bbs.shishiedu.com

  10. Its like you learn my thoughts! You appear to know a lot about this, like you
    wrote the guide in it or something. I believe that you could do with some p.c.
    to pressure the message home a bit, however instead
    of that, that is wonderful blog. A fantastic read.
    I will certainly be back.

    My page … clubriders.men

  11. I’ve been exploring for a bit for any high-quality articles or
    blog posts on this sort of house . Exploring in Yahoo I
    eventually stumbled upon this web site. Reading this info So i am happy to convey that I’ve
    an incredibly just right uncanny feeling I discovered exactly what I needed.
    I most for sure will make sure to do not overlook this site and give it a look on a continuing basis.

    Feel free to surf to my blog post; http://www.goldenanapa.ru/modules.php?name=Your_Account&op=userinfo&username=PoulsonJolene

  12. Excellent blog right here! Additionally your website a lot up fast!
    What web host are you using? Can I am getting your associate hyperlink to your host?

    I wish my website loaded up as fast as yours lol

    Also visit my homepage; chengdian.cc

  13. I simply wanted to thank you yet again for your amazing
    site you have produced here. It’s full of useful tips for those who are truly
    interested in this subject, particularly this very post.
    You really are all so sweet as well as thoughtful of others and reading your website posts is
    a superb delight if you ask me. And what generous gift!
    Dan and I are going to have enjoyment making use of your tips in what we must do in the
    future. Our record is a mile long which means that your tips is going to be put to very good use.

    Also visit my website :: https://mpc-install.com/punbb-1.4.6/viewtopic.php?id=376843

  14. Whoa! This blog looks exactly like my old one! It’s on a entirely different topic but it has pretty much the same page
    layout and design. Outstanding choice of colors!

    my web-site :: Emil

  15. Thanks for another informative site. Where else may just
    I am getting that type of information written in such an ideal method?
    I have a project that I’m simply now working on, and I’ve
    been on the glance out for such info.

    Here is my webpage 163.30.42.16

  16. We’re a bunch of volunteers and opening a new scheme in our community.

    Your site provided us with helpful information to paintings on. You have done an impressive activity
    and our entire group might be thankful to you.

    Feel free to surf to my blog; Air Cooler Pro Review

  17. Thanks for your marvelous posting! I genuinely
    enjoyed reading it, you may be a great author. I will make
    sure to bookmark your blog and will come back in the future.
    I want to encourage one to continue your great work, have a nice evening!

    Feel free to surf to my blog … Max Rize Male Enhancement

  18. I’m impressed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog that’s equally educative and engaging, and let me tell you, you’ve hit
    the nail on the head. The problem is something
    which not enough men and women are speaking intelligently about.
    I am very happy that I found this in my search for something concerning this.

  19. Good day very nice site!! Man .. Excellent .. Wonderful ..
    I will bookmark your site and take the feeds additionally?
    I’m satisfied to search out a lot of useful
    information right here within the publish, we want develop extra strategies in this regard, thank
    you for sharing. . . . . .

  20. This is very interesting, You are a very skilled blogger.
    I’ve joined your feed and look forward to seeking more of your magnificent post.

    Also, I have shared your site in my social networks!

  21. It’s very easy to find out any matter on net as compared to books,
    as I found this piece of writing at this site.

  22. Thanks in favor of sharing such a nice thinking, post
    is fastidious, thats why i have read it fully

  23. Great post. I was checking continuously this blog and I am impressed!
    Very useful info particularly the last part 🙂 I care for such information much.

    I was looking for this certain information for a very long time.

    Thank you and good luck.

  24. Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff
    previous to and you’re just too fantastic. I actually like what you have acquired here,
    certainly like what you are stating and the way in which you say
    it. You make it entertaining and you still care for to keep it
    sensible. I cant wait to read far more from you. This is actually
    a tremendous website.

  25. I’m really enjoying the theme/design of your website.
    Do you ever run into any internet browser compatibility issues?
    A number of my blog readers have complained about my website not working correctly in Explorer
    but looks great in Firefox. Do you have any recommendations to help fix this issue?

  26. At this time it seems like BlogEngine is
    the best blogging platform available right now. (from
    what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?

  27. Hi there, I found your web site by the use of Google whilst searching for a
    similar matter, your website came up, it seems good.
    I’ve bookmarked it in my google bookmarks.
    Hello there, simply become aware of your blog thru Google, and located
    that it’s really informative. I am gonna be careful
    for brussels. I will be grateful in case you
    continue this in future. Lots of folks might be benefited
    out of your writing. Cheers! scoliosis surgery https://0401mm.tumblr.com/ scoliosis surgery

  28. I blog often and I genuinely appreciate your content. The article has really peaked my interest.

    I’m going to book mark your website and keep
    checking for new details about once a week. I subscribed to your Feed as well.
    cheap flights http://1704milesapart.tumblr.com/ cheap flights

  29. It is the best time to make some plans for the future and it is time to be happy.
    I have read this post and if I could I want to suggest you some interesting things or advice.
    Perhaps you could write next articles referring to this article.
    I wish to read more things about it! ps4 games https://bit.ly/3nkdKIi ps4

  30. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add
    to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for quite
    some time and was hoping maybe you would have some experience
    with something like this. Please let me know if you run into
    anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
    quest bars https://www.iherb.com/search?kw=quest%20bars quest
    bars

  31. Pingback: short gay dating
  32. Подготовили для Вас пять самых популярных
    сериалов для настоящих поклонников комедий.
    Чики смотреть онлайн смотреть онлайн.
    Размещайте по году, Сериалы жанра “Криминал”.
    Точно также тут мы предлагает реестр каналов ПлюсПлюс, HD FOX Россия, 4K FOX
    Россия, прямой эфир Канал Disney, трансляция Первый канал.

  33. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be actually something which I think I would never understand. It seems too complex and very broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!|

  34. Good day I am so excited I found your blog, I really found you by mistake, while I was looking on Aol for something
    else, Anyways I am here now and would just like to say thank you for a incredible post and
    a all round entertaining blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read through it all at the minute but I
    have saved it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be
    back to read a lot more, Please do keep up the great
    b.

  35. Undeniably imagine that which you stated. Your favorite justification seemed to be at the net the simplest thing to consider of. I say to you, I definitely get annoyed while other folks think about concerns that they just do not recognize about. You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing without having side-effects , other people could take a signal. Will likely be back to get more. Thanks|

  36. I like the valuable info you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here frequently. I’m quite sure I will learn many new stuff right here! Best of luck for the next!|

  37. For most recent information you have to pay a visit world wide web and on web I found this website as a most excellent web site for most up-to-date updates.|

  38. Right now it appears like WordPress is the top blogging platform available right now.
    (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

  39. Hi! Do you use Twitter? I’d like to follow you if that would
    be ok. I’m absolutely enjoying your blog and look forward to new posts.

  40. Hey just wanted to give you a quick heads up and let you know a few of the pictures aren’t loading properly. I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two different browsers and both show the same outcome.|

  41. In addition to soccer and baseball, skiwear also has replicas. He sacrificed heat resistance instead of reducing air resistance

  42. Taking advantage of Manchester United’s free kick situation, the crowd that appeared with an unidentified white object was caught by security guards after about 10 seconds of escape.

  43. Greаt blog here! Aⅼѕo yoᥙr website loads up very fаst!
    What web host are you usіng? Can I get үour affiliate
    link to your host? I wiksh my web site loaded ᥙp as fast as
    yours lol

    Feel free to surf t᧐o my blog :: kampus islami

  44. Undeniably imagine that that you stated. Your favourite reason seemed to be on the net the easiest thing to keep in mind of. I say to you, I certainly get irked while other people think about issues that they just don’t recognize about. You controlled to hit the nail upon the top as smartly as outlined out the whole thing without having side effect , folks can take a signal. Will probably be again to get more. Thanks|

  45. Good day! Would you mind if I share your blog with my twitter group?There’s a lot of people that I think would really enjoyyour content. Please let me know. Cheers

  46. With thanks, A good amount of forum posts! writing a good essay write my essay dissertation report

  47. odia story book janha mamu Annonce Journal Officiel Mauriaqua Splash Club De Natation Gratuitement aliciadevoucoux book.com

  48. Great blog you’ve got here.. Itís hard to find quality writing like yours these days. I really appreciate people like you! Take care!!

  49. Hey there! I simply want to give you a big thumbs up for the great information you have here on this post. I will be returning to your website for more soon.|

  50. Pretty nice post. I simply stumbled upon your blog and wished to say that I’ve truly enjoyed browsing your blog posts. After all I’ll be subscribing on your feed and I hope you write once more very soon!

  51. Hi! This post could not be written any better! Reading through this post reminds me of my previous room mate! He always kept chatting about this. I will forward this write-up to him. Pretty sure he will have a good read. Thank you for sharing!|

  52. I’m not sure exactly why but this blog is loading very slow for me.Is anyone else having this problem or is it a problem on my end?I’ll check back later and see if the problem still exists.

  53. F*ckin’ remarkable things here. I am very glad to look your post. Thanks a lot and i am having a look ahead to touch you. Will you please drop me a mail?

  54. It’s truly very complex in this full of activity life to listen news on TV, so I simply use world wide web for that purpose, and get the latest news.|

  55. I go to see day-to-day some sites and blogs to read articles, but
    this website presents feature based articles.

  56. Woah! I’m really enjoying the template/theme of this site. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s difficult to get that “perfect balance” between superb usability and visual appearance. I must say you have done a very good job with this. Also, the blog loads extremely fast for me on Internet explorer. Superb Blog!|

  57. Right here is the right site for anybody who really wants to find out about this topic. You realize so much its almost hard to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a brand new spin on a subject that has been discussed for years. Wonderful stuff, just great!|

  58. you’re actually a just right webmaster. The website loading pace is incredible. It seems that you’re doing any distinctive trick. In addition, The contents are masterwork. you have done a magnificent activity on this matter!|

  59. Very nice post. I just stumbled upon your blog and wished tosay that I have truly enjoyed browsing your blog posts. Afterall I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

  60. Of course, what a great blog and instructive posts, Idefinitely will bookmark your blog.Best Regards!my blog post; recommendations for an omega 3 diet

  61. ainan slot kasino gratis adalah dengan mengetahui jenis mesin di tempat itu. Beberapa mesin menutupi uang tunai aktual sementara yang lain tidak. Bermain mesin slot online yang membayar uang nyata memastikan bahwa gamer mendapatkan lebih banyak peluang untuk menang dengan setiap putaran.

  62. Hi! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good gains. If you know of any please share. Thanks!

  63. It’s hard to come by educated people about this subject, but you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  64. Hi there! I know this is somewhat off topic but I was wondering ifyou knew where I could get a captcha plugin for my comment form?I’m using the same blog platform as yours and I’m having problems finding one?Thanks a lot!

  65. Thanks , I have recently been looking for info about this topic for ages and yours is the greatest I have discovered till now. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  66. I blog often and I genuinely thank you for your information. This article has truly peaked my interest. I’m going to bookmark your blog and keep checking for new details about once a week. I opted in for your Feed too.

  67. Wow that was unusual. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say superb blog!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close