რელიგია | ისტორია

არა­მი­ან­ცის გა­ტა­ცე­ბის დე­ტა­ლე­ბი ანუ მი­ლი­ო­ნე­რი, რო­მე­ლიც სი­ღა­ტა­კე­ში მოკ­ვ­და

1919 წლის 14 მა­ისს ტფი­ლი­სის რუ­სუ­ლე­ნო­ვან­მა გა­ზეთ­მა “გრუ­ზი­ამ” კრი­მი­ნა­ლუ­რი ქრო­ნი­კის სვეტ­ში ერ­თი პა­ტა­რა ინ­ფორ­მა­ცია და­ბეჭ­და, რო­მე­ლიც გა­ტა­ცე­ბას ეხე­ბო­და. მა­შინ ასე­თი ინ­ფორ­მა­ცია თით­ქ­მის ჩვე­უ­ლებ­რივ მოვ­ლე­ნას წარ­მო­ად­გენ­და. ქა­ო­სით მო­ცულ ქვე­ყა­ნა­ში, სა­დაც ბო­როტ­მოქ­მე­დე­ბი თავს ეს­ხ­მოდ­ნენ მა­ტა­რებ­ლებს, ძარ­ც­ვავ­დ­ნენ გე­მებს, ხო­ლო ქუ­ჩა­ში ყა­ჩა­ღო­ბა ღი­ად და და­უ­ფა­რა­ვად ხდე­ბო­და, ადა­მი­ა­ნის გა­ტა­ცე­ბით ვე­რა­ვის გა­აკ­ვირ­ვებ­დი.
თუმ­ცა, ეს ცნო­ბა მა­ინც სცდე­ბო­და ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი კრი­მი­ნა­ლუ­რი ამ­ბის ფარ­გ­ლებს. საქ­მე ისაა, რომ ბან­დი­ტებ­მა ტფი­ლი­სის ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი ვა­ჭა­რი – მი­ქა­ელ არა­მი­ან­ცი გა­ი­ტა­ცეს. სწო­რედ ის არა­მი­ან­ცი, რომ­ლის სა­ხელ­საც დღეს თბი­ლი­სე­ლე­ბი პირ­ველ კლი­ნი­კურ სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს ეძა­ხი­ან.
გა­ტა­ცე­ბის შემ­თხ­ვე­ვას გა­ზე­თი შემ­დეგ­ნა­ი­რად აღ­წერს:
“ა­მა წლის 12 მა­ისს, და­ახ­ლო­ე­ბით სა­ღა­მოს 8 სა­ათ­ზე, სერ­გის ქუ­ჩა­ზე (დღე­ვან­დე­ლი მა­ჩა­ბე­ლი) სა­კუ­თა­რი სახ­ლი­დან გა­მო­ვი­და ვა­ჭა­რი არა­მი­ან­ცი, რო­მე­ლიც საქ­მე­ებ­ზე მი­ე­მარ­თე­ბო­და. ლერ­მონ­ტო­ვი­სა და სერ­გის ქუ­ჩე­ბის კვე­თა­ზე იგი თავ­დას­ხ­მის მსხვერ­პ­ლი გახ­და. უც­ნობ­მა პი­რებ­მა არა­მი­ანცს ხე­ლი სტა­ცეს და იქ­ვე გა­ჩე­რე­ბულ ავ­ტო­მო­ბილ­ში შე­აგ­დეს. შემ­დეგ ავ­ტო­მო­ბი­ლი სწრა­ფად გა­ქან­და და გა­ურ­კ­ვე­ვე­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბით გა­უ­ჩი­ნარ­და. რო­გორც შემ­თხ­ვე­ვის ად­გი­ლას მი­სულ მი­ლი­ცი­ე­ლებს თვით­მ­ხილ­ვე­ლებ­მა გა­ნუცხა­დეს, გამ­ტა­ცე­ბელ­თა ბან­დამ არა­მი­ან­ცი მან­ქა­ნა­ში იარა­ღის მუ­ქა­რით ჩას­ვა. ჯერ­ჯე­რო­ბით, მხო­ლოდ ის არის ცნო­ბი­ლი, რომ ყა­ჩა­ღე­ბი სამ­ნი იყ­ვ­ნენ. მო­ქა­ლა­ქე­ებ­მა ისიც შე­ნიშ­ნეს, რომ ავ­ტო­მო­ბი­ლის ნო­მე­რი იყო 19”.
მი­ქა­ელ არა­მი­ან­ცი ქა­ლა­ქის ყვე­ლა­ზე მდი­და­რი ვაჭ­რე­ბის რიგს მი­ე­კუთ­ვ­ნე­ბო­და. იგი ტფი­ლი­სის ვაჭ­რე­ბის უმაღ­ლე­სი გილ­დი­ის წევ­რი იყო და და­ვით სა­რა­ჯიშ­ვილ­თან, ალექ­სან­დ­რე მან­თა­შოვ­თან, ევ­გე­ნი ზე­მელ­თან, აკა­კი ხოშ­ტა­რი­ას­თან და მე­ლიქ აზა­რი­ან­ც­თან ერ­თად, ქა­ლა­ქის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში უდი­დე­სი წვლი­ლი მი­უძღ­ვის.
არა­მი­ან­ცი წარ­მო­შო­ბით მთი­ა­ნი ყა­რა­ბა­ღი­დან იყო. კო­მერ­ცი­ის მი­მართ მიდ­რე­კი­ლე­ბა ად­რე­უ­ლი ასა­კი­დან­ვე გა­მო­ავ­ლი­ნა, ჯერ კი­დევ მა­შინ, რო­დე­საც 15 წლის გახ­ლ­დათ. საქ­მის სას­წავ­ლებ­ლად იგი ცნო­ბილ ვა­ჭარს თა­რუ­მა­ნი­ანს თა­ნა­შემ­წედ მი­ა­ბა­რეს, რო­მე­ლიც კო­მერ­ცი­ას ყა­რა­ბა­ღის გარ­და, საზღ­ვარ­გა­რე­თაც ეწე­ო­და. ცო­ტა ხან­ში არა­მი­ან­ც­მა ისე­თი ნი­ჭი გა­მო­ავ­ლი­ნა, რომ ფირ­მის წარ­მო­მად­გენ­ლად და­ნიშ­ნეს თავ­რიზ­ში. 4 წე­ლი­წად­ში მი­ქა­ელ­მა თა­ვი­სი პირ­ვე­ლი კა­პი­ტა­ლი და­აგ­რო­ვა – 3 ათა­სი მა­ნე­თი. ეს საკ­მა­ოდ დი­დი ქო­ნე­ბა იყო. შე­და­რე­ბის­თ­ვის შე­იძ­ლე­ბა შემ­დე­გი მა­გა­ლი­თი მო­ვიყ­ვა­ნოთ: იმ პე­რი­ოდ­ში კარ­გი ჯი­შის ძრო­ხა სა­მი მა­ნე­თი ღირ­და. ამ კა­პი­ტა­ლით მან 1871 წელს კავ­კა­სი­ის რე­გი­ო­ნის აღი­ა­რე­ბულ ცენტრს – ტფი­ლისს მი­ა­შუ­რა.
28 წლი­სამ პირ­ვე­ლი მი­ლი­ო­ნი შე­აგ­რო­ვა. ვაჭ­რობ­და ქსო­ვი­ლე­ბით, აბ­რე­შუ­მით, შა­ლით. ჩარ­თუ­ლი იყო შაქ­რის ტრან­ზი­ტულ კო­მერ­ცი­ა­ში მარ­სელ­თან, თავ­რიზ­თან, თე­ი­რან­თან, მაგ­რამ დი­დი ქო­ნე­ბა ნავ­თო­ბის სფე­რო­ში და­აგ­რო­ვა. 1884 წელს ბა­ქო­ში ჩა­ვი­და და ცნო­ბილ კო­მერ­სანტ ალექ­სან­დ­რე მან­თა­შოვ­თან ერ­თად, სა­ნავ­თო­ბო კომ­პა­ნია და­ა­ფუძ­ნა. ამ კომ­პა­ნი­ა­ში არა­მი­ან­ცი 25%-იან წილს ფლობ­და.
არა­მი­ან­ცის ბიზ­ნე­სიმ­პე­რია უზარ­მა­ზა­რი გახ­და. აფ­შე­რო­ნის ნა­ხე­ვარ­კუნ­ძულ­ზე კომ­პა­ნი­ის სა­კუთ­რე­ბა­ში იყო ნავ­თო­ბით მდი­და­რი 173 დე­სე­ტი­ნა (1 დე­სე­ტი­ნა 1.09 ჰექ­ტარს უდ­რი­და) მი­წის ფარ­თო­ბი. მას­ვე ეკუთ­ვ­ნო­და: ნავ­თო­ბის ქარ­ხა­ნა, სა­ქა­ჩი სად­გუ­რე­ბი, სპე­ცი­ა­ლუ­რად მოწყო­ბი­ლი ნავ­მი­სად­გო­მი, უამ­რა­ვი სა­ხე­ლოს­ნო. არა­მი­ან­ცის ფირ­მას წარ­მო­მად­გენ­ლო­ბა ჰქონ­და გახ­ს­ნი­ლი სმირ­ნა­ში, სა­ლო­ნიკ­ში, კონ­ს­ტან­ტი­ნო­პოლ­ში, ალექ­სან­დ­რი­ა­ში, კა­ი­რო­ში, პორტ-სა­იდ­ში, მარ­სელ­ში, ლონ­დონ­ში, ბომ­ბე­ი­სა და შან­ხა­ი­ში.
კო­მერ­ცი­ა­ში წარ­მა­ტე­ბულ არა­მი­ანცს, პი­რად ცხოვ­რე­ბა­ში არ გა­უ­მარ­თ­ლა. ჯერ კი­დევ ტფი­ლის­ში ყოფ­ნი­სას მას ცნო­ბი­ლი კო­მერ­სან­ტის, შოლ­კო­ი­ან­ცის 18 წლის ქა­ლიშ­ვი­ლი – ეხი­სა­პე­ტი შე­უყ­ვარ­და. მა­ლე არა­მი­ან­ც­მა იგი ცო­ლად მო­იყ­ვა­ნა და
ახალ­შექ­მ­ნი­ლი ოჯა­ხი ბა­ქო­ში გა­ემ­გ­ზავ­რა. მაგ­რამ რო­გორც აღ­მოჩ­ნ­და, ეხი­სა­პე­ტი ერ­თ­გუ­ლი მე­უღ­ლე არ იყო. არა­მი­ან­ცის სახ­ლ­ში ჩხუ­ბი და აყალ­მა­ყა­ლი ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი მოვ­ლე­ნა გახ­ლ­დათ. ეხი­სა­პე­ტი თავ­ქა­რი­ა­ნი, აღ­ვი­რახ­ს­ნი­ლი და გარ­ყ­ვ­ნი­ლი ქა­ლი აღ­მოჩ­ნ­და, რო­მელ­საც უამ­რა­ვი საყ­ვა­რე­ლი ჰყავ­და. ოჯა­ხის ნაც­ვ­ლად, მთელ დროს კლუ­ბებ­სა და რეს­ტორ­ნებ­ში ატა­რებ­და. მი­ქა­ელ­მა ცო­ლის შეზღუდ­ვა სცა­და და სა­ხარ­ჯო ფუ­ლის გა­ცე­მა შე­უწყ­ვი­ტა, მაგ­რამ ქა­ლი მა­ინც ვერ შე­ა­ჩე­რა – მან იცო­და, რომ ქმა­რი ფულს კა­რა­და­ში ინა­ხავ­და და ყო­ველ­დღე იპა­რავ­და. არა­მი­ან­ც­მა კა­რა­დას დი­დი ბოქ­ლო­მი და­ა­დო. ესეც უშე­დე­გო აღ­მოჩ­ნ­და. ცოლ­მა სახ­ლი­დან მთე­ლი ძვირ­ფა­სე­უ­ლო­ბა გა­ზი­და და ლომ­ბარ­დ­ში ჩა­ა­ბა­რა. ეხი­სა­პეტს ბა­ქო სა­შინ­ლად არ მოს­წონ­და, პრო­ვინ­ცი­ულ, მიყ­რუ­ე­ბულ ად­გი­ლად თვლი­და და ქმარს ყო­ველ­დღე ტფი­ლის­ში დაბ­რუ­ნე­ბა­ზე ეჩი­ჩი­ნე­ბო­და.
სა­ბო­ლო­ოდ, არა­მი­ან­ცი ცოლ­მა და­ი­ყო­ლია. მი­ქა­ელ­მა ბა­ქო­ში “საქ­მე” გა­ყი­და და ტფი­ლისს და­უბ­რუნ­და, მაგ­რამ ოჯახ­ში მდგო­მა­რე­ო­ბა არც ტფი­ლის­ში შეც­ვ­ლი­ლა. არა­მი­ან­ცის ცო­ლის სა­სიყ­ვა­რუ­ლო ის­ტო­რი­ებს მთე­ლი ქა­ლა­ქი ირო­ნი­ით ჰყვე­ბო­და. ამ­ბობ­დ­ნენ, იგი მხო­ლოდ საყ­ვარ­ლებს არ სჯერ­დე­ბო­და და სექ­სუ­ა­ლურ კავ­შირს ყვე­ლას­თან ამ­ყა­რებ­და, ვინც კი მო­ე­წო­ნე­ბო­და. იმა­საც ამ­ბობ­დ­ნენ, საყ­ვარ­ლებ­თან ერ­თად ამუ­რულ ვნე­ბას სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი თავ­შეყ­რის ად­გი­ლებ­ში – სკვე­რებ­სა და პარ­კებ­ში ეძ­ლე­ო­და. არა­მი­ან­ცი ცო­ლის ღა­ლატს დიდ­ხანს ვერ იჯე­რებ­და და ეგო­ნა, რომ ამ ჭო­რებს კონ­კუ­რენ­ტე­ბი უვ­რ­ცე­ლებ­დ­ნენ, მაგ­რამ ერ­თხელ შემ­თხ­ვე­ვით, ეხი­სა­პე­ტის სა­სიყ­ვა­რუ­ლო ბა­რა­თე­ბი ჩა­უ­ვარ­და ხელ­ში. სა­ბო­ლო­ოდ, ოჯა­ხი და­ინ­გ­რა. გაყ­რის სა­სა­მარ­თ­ლო პრო­ცე­სი რვა წელს გრძელ­დე­ბო­და, რა დრო­საც არა­მი­ან­ც­მა თა­ვი­სი კა­პი­ტა­ლის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ნა­წი­ლი და­კარ­გა.
ეხი­სა­პე­ტის შემ­დეგ, არა­მი­ან­ცი ტფი­ლი­სის ცნო­ბილ ლა­მაზ­მანს, ევ­გე­ნია შხი­ანცს და­უ­ახ­ლოვ­და. მარ­თა­ლია, ევ­გე­ნია ცო­ლად არ მო­უყ­ვა­ნია, მაგ­რამ ყველ­გან ამ­ბობ­და, რომ იგი მი­სი მე­უღ­ლე იყო. საყ­ვა­რელს მი­ქა­ელ­მა ქა­ლა­ქის ცენ­ტ­რ­ში, ოლ­გის ქუ­ჩა­ზე, სამ­სარ­თუ­ლი­ა­ნი სახ­ლი აუშე­ნა. ეზო­ში, ბრინ­ჯა­ო­ში ჩა­მოს­ხ­მუ­ლი ირ­მის ქან­და­კე­ბა იდ­გა, რო­მე­ლიც არა­მი­ან­ც­მა სპე­ცი­ა­ლუ­რად პა­რიზ­ში და­ამ­ზა­დე­ბი­ნა. მაგ­რამ ბიზ­ნეს­მენს არც ევ­გე­ნი­ას შემ­თხ­ვე­ვა­ში გა­უ­მარ­თ­ლა – შხი­ან­ც­მა ის მი­ა­ტო­ვა და საყ­ვა­რელ­თან ერ­თად, ტფი­ლი­სი­დან გა­იქ­ცა.
არა­მი­ან­ცი ტფი­ლის­ში სა­ბო­ლო­ოდ და­ფუძ­ნ­და და მშე­ნებ­ლო­ბის ბიზ­ნეს­ზე გა­და­ერ­თო. ეს ერ­თ­გ­ვა­რად, ქველ­მოქ­მე­დე­ბაც იყო და კო­მერ­ცი­აც. გო­ლო­ვი­ნის პროს­პექ­ტ­ზე ააშე­ნა სას­ტუმ­რო “მა­ჟეს­ტი­კი” (დღე­ვან­დე­ლი “თბი­ლი­სი მა­რი­ო­ტი”), სას­ტუმ­რო “პა­ლას-ოტე­ლი” (დღე­ვან­დე­ლი თე­ატ­რა­ლუ­რი უნი­ვერ­სი­ტე­ტი) და რა თქმა უნ­და, ქა­ლა­ქის მუ­ნი­ცი­პა­ლუ­რი სა­ა­ვად­მ­ყო­ფო. სას­ტუმ­რო­ე­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, ეს არ იყო კო­მერ­ცი­უ­ლი პრო­ექ­ტი. მი­ქა­ელ­მა ქა­ლა­ქის მმარ­თ­ვე­ლი საბ­ჭოს ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლის – არ­გუ­ტინ­ს­კი-დოლ­გო­რუ­კის თხოვ­ნა გა­ით­ვა­ლის­წი­ნა.
იმ პე­რი­ო­დის ტფი­ლის­ში მხო­ლოდ ერ­თი მუ­ნი­ცი­პა­ლუ­რი კლი­ნი­კა მოქ­მე­დებ­და, რო­მელ­საც ხალ­ხი “მი­ხა­ი­ლის სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს” ეძახ­და. დი­დი ნა­კა­დის გა­მო, სა­ა­ვად­მ­ყო­ფო მუდ­მი­ვად გა­დატ­ვირ­თუ­ლი იყო და მო­სახ­ლე­ო­ბა წე­სი­ერ სა­მე­დი­ცი­ნო მომ­სა­ხუ­რე­ბას ვერ იღებ­და. 1903 წელს არა­მი­ან­ც­მა არ­გუ­ტინ­ს­კის წე­რი­ლი მის­წე­რა, სა­დაც ახა­ლი სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს აშე­ნე­ბის მზად­ყოფ­ნა გა­მოთ­ქ­ვა: “პა­ტი­ვი მაქვს, ვაც­ნო­ბო თქვენს ბრწყინ­ვა­ლე­ბას, რომ სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს მშე­ნებ­ლო­ბის­თ­ვის 100 ათას რუბლს შე­მოვ­წი­რავ”. ამის სა­ნაც­ვ­ლოდ, მი­ქა­ელ­მა მო­ითხო­ვა, რომ სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს მი­სი სა­ხე­ლი დარ­ქ­მე­ო­და. მშე­ნებ­ლო­ბა 1910 წელს დას­რულ­და. ევ­რო­პი­დან რენ­ტ­გე­ნის აპა­რა­ტიც კი ჩა­მო­ი­ტა­ნეს, რო­მე­ლიც მე­ფის რუ­სეთ­ში სა­ერ­თოდ არ იყო. ეს გახ­ლ­დათ კლი­ნი­კა, სა­დაც სრუ­ლი­ად უფა­სოდ მკურ­ნა­ლობ­დ­ნენ პა­ცი­ენ­ტებს. ექი­მე­ბის ხელ­ფას­საც კი არა­მი­ან­ცი იხ­დი­და.
მაგ­რამ ისევ გა­ტა­ცე­ბის ამ­ბავს და­ვუბ­რუნ­დეთ: ცხა­დია, რომ მსოფ­ლიო ომ­მა და სა­ყო­ველ­თაო არე­უ­ლო­ბამ კო­მერ­ცი­ა­ზე უარ­ყო­ფი­თი გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნა. სა­ერ­თო კრი­ზი­სი არა­მი­ან­ცის სა­ვაჭ­რო საქ­მი­ა­ნო­ბა­ზეც აისა­ხა. თუმ­ცა, მი­ქა­ე­ლი მი­ლი­ო­ნე­ბის პატ­რო­ნი გახ­ლ­დათ და ყო­ფი­თი გა­ჭირ­ვე­ბა არ შე­ხე­ბია. გამ­ტა­ცებ­ლებ­მა სწო­რად გათ­ვა­ლეს: მა­თი ვა­რა­უ­დით, ბიზ­ნეს­მე­ნი დი­დად არ და­ზა­რალ­დე­ბო­და, თუ მის მი­ლი­ო­ნებს რამ­დე­ნი­მე ათასს მო­აკ­ლებ­დ­ნენ. მით უმე­ტეს, რომ ფუ­ლის გა­დახ­დის გა­მოც­დი­ლე­ბა არა­მი­ანცს წარ­სულ­ში უკ­ვე ჰქონ­და. ჯერ კი­დევ 1907 წელს, ბო­როტ­მოქ­მე­დებ­მა მი­სი შვი­ლი, სო­ლო­მო­ნი გა­ი­ტა­ცეს. არა­მი­ან­ც­მა მის და­სახ­ს­ნე­ლად 100 ათა­სი რუბ­ლი გა­და­ი­ხა­და – იმ პე­რი­ო­დის­თ­ვის, ეს ძალ­ზე დი­დი თან­ხა იყო.
ქა­ლა­ქის მი­ლი­ცი­ამ არა­მი­ან­ცის გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის­თ­ვის ზო­მე­ბი მი­ი­ღო. სწრა­ფად მი­აგ­ნეს და და­ა­კა­ვეს ავ­ტო­მო­ბი­ლის მძღო­ლი, ვინ­მე ერ­ნესტ კრონ­ტა­ლი. მძღო­ლის ჩვე­ნე­ბით, არა­მი­ან­ცი გამ­ტა­ცებ­ლებ­მა კუ­კი­ის სა­საფ­ლა­ოს მი­მარ­თუ­ლე­ბით წა­იყ­ვა­ნეს. ბო­როტ­მოქ­მედ­თა აღ­მო­სა­ჩე­ნად მი­ლი­ცი­ამ ღა­მით ნა­ძა­ლა­დე­ვის რა­ი­ონ­ში ტო­ტა­ლუ­რი ჩხრე­კა ჩა­ა­ტა­რა და რამ­დე­ნი­მე სა­ეჭ­ვო პი­რი და­ა­კა­ვა. გა­ზე­თე­ბი არ წერ­დ­ნენ, რა ვი­თა­რე­ბა­ში მო­ხერ­ხ­და არა­მი­ან­ცის გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბა. მხო­ლოდ ის არის ცნო­ბი­ლი, რომ ყა­ჩა­ღებ­მა ვა­ჭა­რი გა­ტა­ცე­ბი­დან ერ­თი დღის შემ­დეგ გა­ა­თა­ვი­სუფ­ლეს.
იმა­ვე დღეს, ტფი­ლი­სის სის­ხ­ლის სა­მარ­თ­ლის მი­ლი­ცი­ის უფ­როს­მა, ფა­ჩუ­ლი­ამ არა­მი­ან­ცი დაჰ­კითხა, მაგ­რამ მის­გან რა­ი­მე ხელ­ჩა­სა­ჭი­დი ინ­ფორ­მა­ცია ვერ მი­ი­ღო. არა­მი­ან­ცი ამ­ბობ­და, რომ გამ­ტა­ცებ­ლებს არ იც­ნობ­და, მა­თი გა­რეგ­ნო­ბა ვერ და­ი­მახ­სოვ­რა და ამ­დე­ნად, ბო­როტ­მოქ­მედ­თა ამოც­ნო­ბას ვერ შეძ­ლებ­და. მი­ქა­ე­ლის სიტყ­ვე­ბით, მას მხო­ლოდ 14 ათა­სი რუბ­ლი წა­არ­თ­ვეს, ხო­ლო ოქ­როს სა­ა­თი და ბრი­ლი­ან­ტე­ბით მო­ჭე­დი­ლი სამ­კა­უ­ლი უკან და­უბ­რუ­ნეს. ფა­ჩუ­ლი­ას შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა დარ­ჩა, რომ არა­მი­ან­ცი და­ში­ნე­ბუ­ლი იყო და ბო­როტ­მოქ­მედ­თა და­სა­ხე­ლე­ბა არ სურ­და.
მი­უ­ხე­და­ვად ასე­თი მწი­რი ინ­ფორ­მა­ცი­ი­სა, მი­ლი­ცი­ამ ძებ­ნა გა­ნაგ­რ­ძო და ჭი­ა­თუ­რა­ში, არა­მი­ან­ცის ერთ-ერ­თი გამ­ტა­ცე­ბე­ლი, ლა­ცია ლო­ლა­ძე და­ა­კა­ვა, რო­მე­ლიც ტფი­ლის­ში გაძ­ლი­ე­რე­ბუ­ლი დაც­ვის ქვეშ ჩა­მო­იყ­ვა­ნეს. ცო­ტა ხან­ში დად­გინ­და ბან­დის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლის ვი­ნა­ო­ბაც – ეს იყო ცნო­ბი­ლი ყა­ჩა­ღი, ფი­რა­ნა ზან­დუ­კე­ლი.
გა­ზე­თი “ერ­თო­ბა”, 1919 წლის 10 ივ­ნი­სი:
“ტფი­ლი­სის მი­ლი­ცი­ის უფ­როსს მო­უ­ვი­და ცნო­ბა, რომ ცნო­ბი­ლი ყა­ჩა­ღი ზან­დუ­კე­ლი, რო­მელ­საც ბრალ­დე­ბო­და აუარე­ბე­ლი და­ნა­შა­უ­ლი – მი­ლი­ცი­ე­ლის და გვარ­დი­ე­ლის მოკ­ვ­ლა, არა­მი­ან­ცის მო­ტა­ცე­ბა და სხვა, იმა­ლე­ბო­და ჯვა­რის მო­ნას­ტერ­ში (მცხე­თის რა­ი­ონ­ში). მის და­სა­ჭე­რათ, 7 ივ­ნისს, ნა­შუ­ა­ღა­მე­ვის პირ­ვე­ლის ნა­ხე­ვარ­ზედ ტფი­ლი­სი­დან 2 ავ­ტო­მო­ბი­ლით გა­ემ­გ­ზავ­რ­ნენ მი­ლი­ცი­ე­ლე­ბი. მი­ლი­ცი­ის უფ­რო­სის სუ­ლაქ­ვე­ლი­ძის, სის­ხ­ლის სა­მარ­თ­ლის უფ­რო­სის ფა­ჩუ­ლი­ას და სა­გან­გე­ბო რაზ­მის უფ­რო­სის კე­დი­ას მე­თა­უ­რო­ბით. რაზ­მ­მა ალ­ყა შე­მო­არ­ტყა ჯვრის მო­ნას­ტერს. გაჩხ­რი­კეს ბერ­თა ბი­ნა, მაგ­რამ ზან­დუ­კე­ლი არ აღ­მოჩ­ნ­და. და­ი­კითხა ბე­რი ილა­რი­ო­ნი (ე­რო­ბა­ში ილია ოზაშ­ვი­ლი), რო­მე­ლიც ეკ­ლე­სი­ას სდა­რა­ჯობ­და. მან კა­ტე­გო­რი­უ­ლად უარ­ჰ­ყო მო­ნას­ტერ­ში ვინ­მეს ყოფ­ნა”.
უკ­ვე თენ­დე­ბო­და. საქ­მეს ისე­თი პი­რი უჩან­და, რომ მი­ლი­ცია ჯვრის მო­ნას­ტ­რი­დან ხელ­ცა­რი­ე­ლი უნ­და დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი­ყო. სა­მარ­თალ­დამ­ცა­ვებს შემ­თხ­ვე­ვა და­ეხ­მა­რა. ეკ­ლე­სი­ის ეზო­ში მყოფ­მა ფა­ჩუ­ლი­ამ ყვა­ვი და­ი­ნა­ხა, რო­მელ­მაც მო­ნას­ტერს გა­და­უფ­რი­ნა, და რე­ვოლ­ვე­რი­დან უბ­რა­ლოდ გა­ის­რო­ლა. ამ გას­რო­ლას უეც­რად მი­ლი­ცი­ის მი­მარ­თუ­ლე­ბით სრო­ლა მოჰ­ყ­ვა. რო­გორც ჩანს, ზან­დუ­კე­ლი, რო­მე­ლიც თურ­მე ერთ-ერთ კე­ლი­ას აფა­რებ­და თავს, ფა­ჩუ­ლი­ას სრო­ლამ შე­აშ­ფო­თა და იფიქ­რა, რომ მი­ლი­ცი­ამ მის სა­მა­ლავს მი­აგ­ნო. მი­ლი­ცი­ამ სა­პა­სუ­ხო ცეცხ­ლი გახ­ს­ნა და კე­ლია მთლი­ა­ნად დაცხ­რი­ლა. ყა­ჩა­ღი ად­გილ­ზე მოკ­ლეს. ზან­დუ­კე­ლის კე­ლი­ა­ში მი­ლი­ცი­ამ მთე­ლი არ­სე­ნა­ლი აღ­მო­ა­ჩი­ნა: 2 ხელ­ყუმ­ბა­რა, კა­რა­ბი­ნი, მა­უ­ზე­რი და ბრა­უ­ნინ­გი.
კითხ­ვა­ზე, თუ რა­ტომ მო­ატყუა მი­ლი­ცია, ბერ­მა თქვა, რომ მას ყა­ჩა­ღის მხრი­დან შუ­რის­ძი­ე­ბის შე­ე­შინ­და. ბე­რი და­ა­პა­ტიმ­რეს, ხო­ლო მოკ­ლუ­ლის ცხე­და­რი, ბე­დის ირო­ნი­ით, არა­მი­ან­ცის სა­ა­ვად­მ­ყო­ფო­ში გა­და­ას­ვე­ნეს.
არა­მი­ან­ც­მა სი­ცოცხ­ლე სა­ვა­ლა­ლო მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში და­ას­რუ­ლა. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სო­ცი­ალ-დე­მოკ­რა­ტი­ულ­მა მთავ­რო­ბამ, რო­მე­ლიც ბურ­ჟუ­ა­ზი­ას დი­დად არ სწყა­ლობ­და, მას სას­ტუმ­რო­ე­ბი და სახ­ლე­ბი ჩა­მო­არ­თ­ვა. გო­ლო­ვი­ნის პროს­პექ­ტ­ზე მდე­ბა­რე დიდ შე­ნო­ბა­ში 1918 წელს ჯერ გერ­მა­ნია-კავ­კა­სი­ის სა­ვაჭ­რო ბან­კი გახ­ს­ნეს, ერ­თი წლის თავ­ზე კი პროფ­კავ­ში­რებს გა­დას­ცეს. არა­მი­ანცს მხო­ლოდ სერ­გის 4 ნო­მერ­ში მდე­ბა­რე სახ­ლი დარ­ჩა.
სო­ცი­ალ-დე­მოკ­რა­ტე­ბის დაწყე­ბუ­ლი საქ­მე ბოლ­შე­ვი­კებ­მა გა­აგ­რ­ძე­ლეს. 1921 წელს საბ­ჭო­თა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ არა­მი­ან­ცი სერ­გის ქუ­ჩი­და­ნაც გა­მო­აგ­დო. მი­ქა­ელს სა­კუ­თარ სახ­ლ­ში მხო­ლოდ პა­ტა­რა სარ­და­ფი შერ­ჩა, სა­დაც შვი­ლებ­თან ერ­თად ცხოვ­რობ­და. ამ­ბო­ბენ, მას ხში­რად ხე­დავ­დ­ნენ სას­ტუმ­რო “მა­ჟეს­ტიკ­თან”, რომ­ლის მშე­ნებ­ლო­ბაც მი­ლი­ო­ნე­ბი და­უჯ­და. იგი სი­ნა­ნუ­ლით ათ­ვა­ლი­ე­რებ­და მშვე­ნი­ე­რი შე­ნო­ბის ფა­სადს და კედ­ლებს ეფე­რე­ბო­და.
ტფი­ლი­სის სა­პა­ტიო მო­ქა­ლა­ქე, ვა­ჭარ­თა უმაღ­ლე­სი გილ­დი­ის წევ­რი მი­ქა­ელ არა­მი­ან­ცი, რომ­ლის ქო­ნე­ბაც მი­ლი­ო­ნებს შე­ად­გენ­და, 1924 წელს, სი­ღა­რი­ბე­ში გარ­და­იც­ვა­ლა. არა­მი­ან­ცის და­საფ­ლა­ვე­ბა­ზე უამ­რა­ვი ტფი­ლი­სე­ლი მი­ვი­და. იგი თეთ­რი კა­ტა­ფალ­კით გა­ას­ვე­ნეს, რო­მელ­შიც შა­ვი ცხე­ნე­ბი იყო შებ­მუ­ლი. არა­მი­ან­ცი ხო­ჯე­ვა­ნის სომ­ხურ სა­საფ­ლა­ო­ზე დაკ­რ­ძა­ლეს. წლე­ბის შემ­დეგ, კო­მუ­ნის­ტურ­მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ სომ­ხუ­რი სა­საფ­ლა­ოს ად­გი­ლას დი­დი პარ­კი მო­აწყო. არა­მი­ან­ცის საფ­ლა­ვი სა­მუ­და­მოდ და­ი­კარ­გა.

წყარო gza.ambebi.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close