საინტერესო

ალცჰაიმერის დაავადება და მისი მკურნალობის მეთოდები

ალცჰაიმერის დაავადება

 

დაავადების ნიშნები
ალცჰაიმერის დაავადების მიმდინარეობა 4 სტადიად იყოფა და ახასიათებს კოგნიტური და ფუნქციური დარღვევების პროგრესირება.

1. პრედემენცია
როგორც უკვე აღვნიშნეთ, დაავადების პირველი სიმპტომები ხშირად ერევათ მეხსიერების ასაკობრივ ან სტრესით გამოწვეულ დაქვეითებაში. ნეიროკოგნიტური ტესტირების შედეგად ზოგ ადამიანს დიაგნოზის დაზუსტებამდე რვა წლით ადრე უვლინდება ყველაზე ადრეული კოგნიტური შეფერხებები. ეს საწყისი სიმპტომები შესაძლოა აისახოს მხოლოდ ყველაზე რთული ყოველდღიური ამოცანების შესრულებაზე. უფრო მეტად შესამჩნევია მეხსიერების ისეთი დარღვევა, რომლის დროსაც ავადმყოფი ძლივს ახერხებს ახლახან შესწავლილის გახსენებას და გაჭირვებით ითვისებს ახალ ინფორმაციას. შედარებით შეუმჩნეველია პრობლემები შემსრულებლობითი ფუნქციის (ყურადღების მოკრება, საქმის დაგეგმვა, კოგნიტური სიხისტე და აბსტრაქტული აზროვნება) მხრივ, რომლებიც ასევე შეიძლება ჩაითვალოს ალცჰაიმერის დაავადების ადრეულ ნიშნად. პრედემენციის სტადიაში შესაძლოა ადამიანს დაეუფლოს აპათია, რომელიც მთელი დაავადების განმავლობაში ყველაზე მდგრად ნეიროფსიქიატრიულ სიმპტომად რჩება. პრეკლინიკურ სტადიას მსუბუქ კოგნიტურ დარღვევასაც უწოდებენ, მაგრამ კამათი მიმდინარეობს იმაზე, ეს სახელწოდება ალცჰაიმერის პირველი საფეხურის აღსანიშნავად გამოიყენონ თუ გამოყონ იგი დამოუკიდებელ დიაგნოსტიკურ ერთეულად.

2. ადრეული დემენცია
ალცჰაიმერის დაავადების დროს თანდათანობით პროგრესირებს მეხსიერების დაქვეითება, რის საფუძველზეც ადრე თუ გვიან დასტურდება დაავადება. მაგრამ უნდა აღინიშნოს, რომ პაციენტების მცირე ნაწილში უფრო შესამჩნევია დარღვევები არა მეხსიერების, არამედ მეტყველების, შემსრულებლობითი ან აღქმის ფუნქციის ან მოძრაობის მხრივ. დაავადება სხვადასხვაგვარად აისახება მეხსიერების სხვადასხვა ასპექტზე. ცოტა ხნის წინ მომხდარი ფაქტების და ახლო წარსულის გახსენების უნარი უფრო ხშირად და მეტად განიცდის რღვევას, ვიდრე ეპიზოდური მეხსიერება (განვლილი ცხოვრების ღირსშესანიშნავი მოგონებები), სემანტიკური მეხსიერება (დიდი ხნის წინ ნასწავლი ფაქტები), იმპლიციტური მეხსიერება (შეუცნობლად განხორციელებული თანამიმდევრული ქმედებები, მაგალითად, მაგიდის მოწყობილობის გამოყენება). აფაზია ძირითადად ვლინდება სიტყვათა მარაგის გაღარიბებით და სწრაფი მეტყველების დაქვეითებით, რაც მთლიანობაში აქვეითებს აზრის ზეპირად და წერილობით გადმოცემის უნარს. დაავადების ამ სტადიაში ადამიანი, წესისამებრ, ადეკვატურად საუბრობს, მაგრამ მისი მეტყველება ღარიბია (მწირია, პრიმიტიულია, მარტივია). ხატვის, წერის, ტანსაცმლის ჩაცმის და სხვა მარტივი ქმედებების შესრულებისას დაავადებული შესაძლოა მოუქნელი მოგვეჩვენოს კოორდინაციასა და გეგმურ მოძრაობებთან დაკავშირებული პრობლემების გამო. ამ სტადიაში ადამიანს დამოუკიდებლად შეუძლია მრავალი ამოცანის შესრულება, მაგრამ შესაძლოა დასჭირდეს დახმარება ან თვალყურის დევნება ისეთი მანიპულაციების შესრულების დროს, რომლებიც განსაკუთრებულ კოგნიტურ (შემეცნებით) ძალისხმევას მოითხოვს.

3. ზომიერი დემენცია
ჯანმრთელობის მდგომარეობის პროგრესული გაუარესების გამო დამოუკიდებელი ქმედების უნარი სუსტდება. მეტყველების დარღვევა აშკარა ხდება, რადგან დაავადებული სიტყვათა მარაგის გაღარიბების გამო დავიწყებული სიტყვის სანაცვლოდ ამბობს უამრავ არასწორ სიტყვას (პარააფაზია). ასევე ირღვევა კითხვისა და წერის ჩვევები. დროთა განმავლობაში უფრო და უფრო სუსტდება კოორდინაცია რთული თანამიმდევრული სამუშაოს შესრულების დროს. ყოველივე ეს ადამიანს ყოველდღიური ამოცანების დამოუკიდებლად შესრულების უნარს ართმევს. დაავადების ამ ეტაპზე ძლიერდება მეხსიერების პრობლემები და ავადმყოფმა შესაძლოა ახლობელიც კი ვერ იცნოს. ძველი მოგონებებიც ირღვევა და ავადმყოფის ქცევაში გადახრებიც უფრო შესამჩნევი ხდება. ჩვეულებრივ ხასიათს იღებს ისეთი ნეიროფსიქიატრიული ქმედებები, როგორიც არის ხეტიალი, ღამის გამწვავებები, გაღიზიანებადობა და ემოციური ლაბილურობა, რომლებიც ვლინდება ტირილით, სპონტანური აგრესიით ან ყველაფერზე წინააღმდეგობის გაწევით. პაციენტების დაახლოებით 30%-ს აღენიშნება ცრუ იდენტიფიკაციის სინდრომი და ბოდვისა და ჰალუცინაციის სხვა სიმპტომები. შესაძლოა, განვითარდეს შარდის შუკავებლობაც.

4. მძიმე დემენცია
ალცჰაიმერის დაავადების უკანასკნელ სტადიაში პაციენტი მთლიანად სხვაზეა  დამოკიდებული. მეტყველება ისე ძლიერ არის დარღვეული, რომ დაავადებული მხოლოდ ცალკეული ფრაზებისა და სიტყვების წარმოთქმას თუ ახერხებს. მიუხედავად ვერბალური ჩვევების დაკარგვისა, პაციენტი აღიქვამს და პასუხობს თბილ მოპყრობას. შესაძლოა, ზოგჯერ აგრესია გამოამჟღავნოს, მაგრამ უმეტესად მაინც აპათიურია. ამ სტადიაში ავადმყოფი იფიტება, კარგავს კუნთოვან მასას, გადაადგილდება გაჭირვებით, თანდათან ეჯაჭვება საწოლს და დამოუკიდებლად ჭამასაც კი ვეღარ ახერხებს. სიკვდილის მიზეზად, როგორც წესი, იქცევა არა ალცჰაიმერის დაავადება, არამედ სხვა ფაქტორი, მაგალითად, პნევმონია.

 

მკურნალობა
ალცჰაიმერის დაავადების მკურნალობით ნელდება პროცესის პროგრესირება, მაგრამ უკუგანვითარება, სამწუხაროდ, შეუძლებელია. ამჟამად ალცჰაიმერის დაავადების სამკურნალოდ იყენებენ პრეპარატებს, რომლებიც მოქმედებენ აცეტილქოლინერგულ სისტემაზე (ამირიდინი, ტაკრინი, ექსელონი და სხვა), ასევე – მემანტინს, ნოოტროპულ საშუალებებსა და ვაზოდილატატორებს, ნეიროტროპულ (ცერებროლიზინი) და სხვა პრეპარატებს. მკურნალობა უნდა ჩატარდეს ექიმის დანიშნულებით, თვითმკურნალობა დაუშვებელია. ალცჰაიმერის დაავადების მკურნალობისას ქირურგულ ჩარევას არ მიმართავენ. პროფილაქტიკის სპეციფიკური მეთოდები არ არსებობს, ისეთივე პროფილაქტიკური ღონისძიებები ტარდება, როგორიც ათეროსკლეროზის დროს.

მკურნალი

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

მსგავსი სიახლეები

16 Comments

  1. 11934 533252I used to be more than happy to seek out this internet-site.. I dont even know how I ended up here, but I thought this post was fantastic. A great deal far more A rise in Agreeable. 352592

  2. 839284 119804Find out these pointers read on and learn to know how to submit an application doing this which you policy your corporation today. alertpay 103497

  3. 177679 431548Hey! I merely wish to give an enormous thumbs up for the good data youve got here on this post. I will likely be coming back to your blog for a lot more soon. 613958

  4. 628393 871504What platform and theme are you utilizing if I may possibly ask? Where can I buy them? x 393129

  5. 942641 964448Thank you for sharing with us, I think this site truly stands out : D. 585607

  6. 423759 795123Hiya! awesome blog! I happen to be a every day visitor to your site (somewhat a lot more like addict ) of this site. Just wanted to say I appreciate your blogs and am seeking forward for much more to come! 628209

  7. After my first treatment, I had a healing crisis herxheimer but the next morning I woke up without any pain. how to take doxycycline hyclate Also, there were no effects of AngII or doxycycline administration on the distribution of cholesterol among lipoprotein fractions Figure 2.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close