თბილისის შედარებით ახალი უბნის, ვარკეთილის სახელწოდება, ალბათ, მდინარე ვერესთან არასდროსდაგიკავშირებიათ. ერთ–ერთი ვერსიით, ვარკეთილის მიდამოებში გემრიელი და სასარგებლო ნაკადული არსებობდა. კეთილი ვერეს წყალი, თურმე ირმებს გუნდებად იკრებდა. რაკი ამ წყალს კეთილი შეარქვეს, სავარაუდოდ მეორე, ბრაზიანი ნაკადულიც არსებობდა და ის, ალბათ, სწორედ ის ვერაა, დიდგორის მთის მიდამოებიდან რომ იღებს სათავეს და თბილისის ტერიტორიაზე მდინარე მტკვარს უერთდება. ის ვერეა, რომელიც ზამთარსა და ზაფხულში წყლის სიმცირით გამოირჩეოდა, შემოდგომასა და გაზაფხულზე კი წარმოაჩენდა თავის ხასიათს. საუკუნეების განმავლობაში იცოდნენ და ერიდებოდნენ მასთან დასახლებას, თუმცა, მასზე უარს თბილისელები ვერ ამბობდნენ.

​მდინარე ვერეს, ვახუშტი ბატონიშვილი სხვა სახელით სკვირეთითაც(სკორეთი) მოიხსენიებს, გაცილებით ადრე კი მას ლეონტი მროველთან ვხვდებით. თუმცა, მდინარე ვერეს ევოლუცია მრავალსაუკუნოვან პერიოდს მოიცავს და ძალიან კარგად არის ასახული ქართული გეოლოგიის მამამთავრის, გეოლოგიის ინსტიტუტის დამფუძნებლისა და პირველი დირექტორ ალექსანდრე ჯანელიძის ნაშრომში – „მდ. ვერის ხეობა ტფილისის მიდამოებში“. ეს ექვსფურცლიანიწიგნი საქართველოს მოამბეში გამოქვეყნებული სტატიის ცალკეამონაბეჭდია და ამ სტატიის ასე გამოყოფა მდ. ვერეს შესაძლებლობების მნიშვნელობას ადასტურებს.

მდინარე ვერეს თავდაპირველი კალაპოტი სულაც არ ყოფილა იქ, სადაც დღეს არის. სავარაუდოდ კუს ტბის აღმოცენებაც მას უკავშირდება და უნივერსიტეტის მიდამოებში არსებული ტბის ამოვსებაც მდინარე ვერეს მოუხერხებია. დროთა განმავლობაში ვერას ვაკის ტერასა მოუსწორებია, შემდეგ ამტერასაში ღრმა ხეობა გაუთხრია. ვიდრე ვერა კალაპოტს იცვლიდა, აღრმავებდა და მცოცავ ქანებთან ურთიერთობას ამყარებდა.
„ზედა ტერასის ​ღვარები და ქარი, თავის საქმეს განაგრძობდნენ. მახლობელი ფერდობიდან მათ ჩამოჰქონდათ გამოფიტული მასალა და კონგლომერატის თავზე აგროვებდნენ იმ ქვიშიან თიხას, რომელსაც დღეს სააგურედ ხმარობენ,” – წერს ალ.ჯანელიძე.​
ქარებისა და გაშლილი ტერასის მიუხედავად, მე–19 საუკუნის მეორე ნახევარში ნელ–ნელადაიწყო ხეობის განაშენიანება, თუმცა არქეოლოგიური კვლევების თანახმად, აქ ადამიანებს შუა საუკუნეებამდე უნდა ეცხოვრათ. სავარაუდოდ იმ პერიოდში, როდესაც ვერეს კალაპოტი კუს ტბის მიდამოებში იყო. შემდეგ მდინარემ და ადამიანებმა გაცვალეს სადგომები და საუკუნე ნახევრის წინ, აქ ხეხილის ბაღები და „ორთაჭალის ბაღების“ მსგავსი, საქეიფო ადგილები გაჩნდა. როგორც გასული საუკუნეების პრესა წერს, ყველაზე პოპულარული რესტორანი სწორედ ვერის ბაღებში გამართული „ედემი“ ყოფილა.

„საბურთალოსა და ლისის წყლისწარტყვევნის შემდეგ, ვერამ ვაკის ტერასიმოასწორა. ეს ტერასი რომ საბურთალოსტერასზე ახალგაზრდაა, იმით ვტყობილობთ, რომ ვერის ხეობისა და საბურთალოს ხეობის გამყოფი სერი სოფ ბაკების ზემოთ ვაკისტერასზე მაღალია,“- წერს ალექსანდრე ჯანელიძე.

13334585_1293138877381433_1244163535_o

ტაბულაზე მოცემულია ვერის ხეობის განაკვეთები:
1. ქვის ხიდთან კავკავის შარის პირას; 2. ვარაზის ხევის შესართავთან, უკანასკნელის მარცხენა ნაპირით;

3. უნივერსიტეტის უკან მდებარე პირველი ხევის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ; 4ვაკისხევსა და სემინარიას შუა;

5.სემინარიის დასავლეთით; 6.უნივერსიტეტის მამულზე; 7. სოფ.ბაკებზე (დღევანდელი ბაგები)  ხიდისხევის მარცხენა ნაპირით.

წყარო: საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა

ფოტოს ავტორი დიმიტრი ერმაკოვი – საქართველოს სამხედრო გზა, ვერის აღმართი.

წყარო city.kvira.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

Загрузка...