ხარება სიმონის ძე ჯიბუტი-ზედმეტსახელად “ლეკი” თუში იყო. დაიბადა სოფელ ართანაში. არსებობს გადმოცემა, რომ მისი წინაპარი გურიიდან გადმოსულა კახეთში. მას არავითარი განათლება არა ჰქონია , მაგრამ წერა კითხვა კარგად სცოდნია.
ყრმობა და სიჭაბუკე მწყემსობაში გაუტარებია. 1905 წელს გაუცნია თელავის მაზრაში ცნობილი რევოლუციონერ-ტერორისტი აქვსენტი სიდამონიძე და მისი მეშვეობით დაკავშირებია არალეგალურ წრეებს.
სიდამონიძის დავალებით ხარება ხშირად ჩამოდიოდა თბილისში პარტიული დავალებების შესასრულებლად.
ხარება ვაჯკაცური შესახედაობისა და მეტად გულადი კაცი ყოფილა. უანგარო და ალალ-მართალი ხასიათი ჰქონია.

გოგია კენკიშვილი დაიბადა თელავის ახლოს სოფელ გულგულაში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. სოფლის ერთი “ტლუ” ბიჭი ყოფილა, წერა- კითხვის უცოდინარი
ბავშვობა და სიჭაბუკე მეძროხედ გაუტარებია.რაღაცაზე ცილი დასწამეს და დააპატიმრეს.მაგრამ 1906 წელს გამოიქცა ციხიდან და შეუერთდა რაზმელებს. გოგია ბოლომდე დარჩა რიგით რაზმელად, მაგრამ დიდი სახელი დატოვა. იგი მეტად მამაცი და უშიშარი კაცი იყო, თუმცა სიმართელ რომ ითქვას მისი საქციელი ზოგჯერ ვერ ყოფილა მიზანშეწონილი და შეგნებული. მეტად ფიცხი ხასიათი ჰქონია. დაუნდობელი და ავი კაცის სახელი გავარდნია. ხარება ხშირად ტუქსავდა თავის ძმადნაფიცს, გოგია თურმე მხოლოდ ხარებას ემორჩილებოდა უსიტყვოდ. ხარებას ერთი წარბის აწევაცკი საკმარისი ყოფილა ამ შლეგი კაცის დასაოკებლად.
ბოლოს მაინც მისი წინდაუხედავობის გამო დაიღუპნენ.

1907 წელს, აქვსენტი სიდამონიძის მოკვლის შემდეგ, რაზმს სათავეში ჩაუდგა ხარება ჯიბუტი. უფრო მეტი მანევრირებისა და მოხერხებული თავშესაფრისათვის რაზმი გაყოფილა 2 ჯგუფად. პირველი ჯგუფი, თავად ხარებას მეთაურობით, ახლანდელი თელავის რაიონში იმყოფებოდა. მეორე კი, გიორგი ბერძენიშვილის (იგივე”ჯორჯიკა”) მეთაურობით-ახლანდელი გურჯაანის რაიონში.
ხარებას რაზმმა დახოცა ბოქაულები: თარხანოვი, გოჯიევი, ვახვახოვი და მრავალი სხვა შავრაზმელი.

რაზმელებს თითქმის ყველას ერთნაირი ლეგა ჩოხები, თავზე თუშური ქუდები ეხურათ. შეიარაღებას თითქმის ერთნაირი ჰქონდათ. კვირაში ერთხელ აუცილებლად იბარებდნენ პარიკმახერს, სადაც არ უნდა ყოფილიყვნენ და წვერს იპარსავდნენ. თელავის მაზრის თავდაზნაურობის წინამძღოლს, მაქსიმილიან ჭავჭავაზეს, სოფელ კისისხევში დიდი წვეულება გადაუხდია, სხვა საპატიო სტუმართა შორის მეფის რომელიღაც გენერალიც ყოფილა. სწორედ მას გამოუთქვამს სურვილი ხარებას რაზმელების ნახვისა-ჯარი თან არ გვყავს, არაფერს გერჩითო, შეუთვლიათ. რაზმელები მართლაც მისულან მათთან.
აუღწერელი შთაბეჭდილება მოუხდენიათ სტუმრებზე. განსაკუთრებით ზალიკო სვიმონიშვილის სილამაზეს მოუტაცნია კნეინების თვალი. რაზმელებს ცოტა წაუქიფიათ და ისევ უკან გაბრუნებულან.

რაზმი დიდად ეხმარებოდა ღარიბ მოსახლეობას, ადგენდა გლეხთა სიებს და უწევდა მათ ფულად დახმარებას. რაზმი ხშირად სოფელზე შეწერილ სახელმწიფო გადასახადებსაც იხდიდა. ფოტოგრაფ ვასო როინიშვილის ჩვენებით, პირადად ხარებას რამოდენიმეჯერ გაუტანებია მისთვის ფული ქართველი სტუდენტების გვრებზე მოსკოვში გადასაგზავნად. როგორც სჩანს, რაზმს საკუთარი სტიპენდიანტებიც ჰყოლია რუსეთის უმაღლეს სასწავლებლებში. სამართლიანობ მოითხოვს ითქვას, რომ ამ ძლიერ რაზმს ზოგიერთი უარყოფითი მხარეც ჰქონია. ისინი ხშირად გადაბმულ ქიფებს აწყობდნენ, მიუვალ ადგილას აიტანდნენ სანოვაგეს, საკლავს, ღვინოს და რამოდენიმე დღეს ილხენდნენ “ჯორჯიკას” უცვლელი თამადობით. ძალიან ჰყვარებიათ ჩონგურზე დაკვრა, ხალხური ლექსებისა და ზღაპრების მოსმენა.სადღეგრძელეობში ხშირად იმეორებდნენ თურმე “ჩვენში ვინც ადრე მოკვდეს, ის შეიწყალონო”.
რაზმი კვირეების განმავლობაში იხდიდა დარუპული თანამოძმეების სულის მოსახსენიებელ პანაშვიდებს.

რაზმში სხვადასვხა დროს გაერთიანებული იყვნენ მთელ კახეთში სახელგანთქმული ვაჯკაცები: ნიკო ნარეკლიშვილი,(პატარა ნიკო) სანდრო ყავლაშვილი,(ძია) გიგა სესიაშვილი,(ბაღის კაცი) ილო ფირანიშვილი,(ცორტ ეგო ზნაეტ) გიორგი მახნიაშვილი(უტრუხუნე) და სხვები.

1913 წლის ნოემბერში დაიღუპნენ ხარება და გოგია. ისინი რამოდენიმე რაზმელით იმყოფებოდნენ თუშების სოფელ ზემო ალვანში (ამჯამად ახმეტის რაიონი) აქ მოხდა სწორედ საბედისწერო შემთხვევა. გოგიამ მოკლა ერთი უბრალო თუში (რომლის ცოლთანაც სასიყვარულო კავშირი ჰქონდა)ხარება ძალიან შესწყრომია გოგიას და იწინასწარმეტყველა კიდეც, “ერთი კვირის სიცოცხლე დაგვრჩაო”. რაზმი სასწრაფოდ გაეცალა სოფელს. გოგიას ეს წინდაუხედავი საქციელი გამოიყენა ბოქაულმა მათურელმა, თავი მოუყარა თუშებს, გაახსენა სისხლის აღების მამაპაპური ადათი და შურისძიებისკენ მოუწოდა. ამ ხერხმა გაჭრა და თუში მეცხვარეებისაგან რაზმი შეიკრიბა. ბოქაული “სტრაჯნიკებითურთ” სასწრაფოდ გაუძღვა რაზმს ხარებას და გოგიას კვალდაკვალ. მესამე დღეს მიატანეს სოფელ მაღრანის თავში. რაზმელებს იარაღი თხილის ასწლოვან ბუჩქებზე მიეწყოთ. პურამრილი გაეშალათ და უდარდელად ქეიფობდნენ. თავდამსხმელებმა ისე ოსტატურად დაუარეს თავს, რომ ყარაულად დაყენებული “უტრუხანეს” არაფერი გაუგია. ხელისგულზე დასმულივით ჰყავდათ ათი კაცი ალყაში. სამ-სამმა დაუმიზნა თითოს, ხარებას კი არც ერთმა. კარგად იცნობდნენ თუშები თავიანთ მოძმეს. ერთად იგრიალა ყველა თოფმა და სამსამი ტყვიით განგმირული 9 რაზმელი დაეცა. მიზანიც კარგად იცოდნენ თუშებმა.
შეშფოთებული ხარება წამოიჭრა და თავდამსხმელთა ხმაც გაიგონა ;” შენ წადი ხარებ, არას გერჩითო”, ხარება მიხვდა რაშიც იყო საქმე. ალბათ მწარედ ჩაიცინა ვაჟკაცმა და მაუზერი საფეთქელზე მიიდო.

ხარებას და გოგიას გარდა, დაიღუპნენ: საბუელი ბებურიშვილი, წინანდელი ბეჟუაშვილი, სიღნაღელი შანათიშვილი, ოჟიოელი ბუზალაძე და სხვები. მხოლოდ ყარაულად დაყენებულმა “უტრუხუნემ” უშველა თავს. მკვლელებმა იქვე ამოთხარეს დიდი ორმო და ათივე ორ წყებად ჩაასვენეს იქ. ზემოდან ხის ტოტები დააყარეს. უზარმაზარი ლოდები დააწყეს და მიწა მაგრად დატკეპნეს.

ორმოცდაორი წელი ეწყო ხარებას და გოგიას ძვლები მაღრაანის ტყეში. 1955 წლის ზაფხულში მათი ნეშტი გადმოასვენეს ხარებას მშობლიურ სოფელ ართანაში და ხარებას მამის- სიმონ ჯიბუტის გვერდით დამარხეს.

წყარო: post.tvfree.ge

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

Загрузка...