გამოცემა Vox.com ბრედ ფლამერის სტატიას აქვეყნებს, სადაც მოცემულია ქვეყნების სია მომაკვდინებელი დაბინძურების ყველაზე მაღალი კოეფიციენტით. “საოცარია, მაგრამ საქართველო ნომერი პირველია”-წერს ავტორი. მთავარ ფოტოს კი ასეთი წარწერა ახლავს: “ფოტო: არ მოგატყუოთ თბილისის სილამაზემ. იქ დაბინძურების მაღალი დონეა”. გთავაზობთ სტატიას მცირეოდენი შემოკლებით:

ჰაერის დაბინძურება მსოფლიოში ყოველ წელს დაახლოებით 6,5 მილიონ ადამიანს კლავს. ის ყველა დაავადებასთან არის კავშირში, დაწყებული ფილტვის კიბოთი და გულის დაავადებებით, დამთავრებული ინსულტით. ეს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კრიზისზე მიანიშნებს. საერთაშორისო ენერგეტიკულმა სააგენტომ ახლახანს გამოაქვეყნა დიდი ანგარიში, თუ როგორ გაიზარდა დაბინძურება და რა შეიძლება გავაკეთოთ მის შესამცირებლად.

ეს გამაოგნებელი დიაგრამა გვიჩვენებს, თუ სად არის ყველაზე მომაკვდინებელი მასიური დაბინძურება, იმ ქვეყნების მითითებით, რომლებიც სიკვდილიანობის მიხედვით მოწინავე ადგილზეა. ეს მოიცავს სიკვდილიანობას, რომელიც უკავშირდება გოგირდის დიოქსიდს (SO2), აზოტის ოქსიდებს (NOx), მყარ, დნობად საგნებს და მყარი საწვავით შიდა ჰაერის დაბინძურებას. იგი არ შეიცავს სათბურის გაზებს და კლიმატის ცვლილებას: სტატისტიკური მონაცემები მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციიდან არის მოწოდებული.

აქ რამდენიმე რამ არის გამოკვეთილი: აქ არის მოცემული სიკვდილიანობის ხარისხი და არა ზუსტი მონაცემები. საქართველო, ბოსნია და ჰერცოგოვინა, ჩრდილოეთ კორეა და ბულგარეთი სიის სათავეში არიან, ხოლო ქვეყნებს, როგორიცაა ჩინეთი და ინდოეთი საერთო სიკვდილიანობა ჰაერის დაბინძურების შედეგად იმიტომ აქვთ მეტი, რომ მათ ბევრად მეტი ადამიანი ყავთ.

დიაგრამა: სიკვდილიანობის დონე, რომელსაც ჰაერის დაბინძურება იწვევს (სახლში და გარეთ), ქვეყნების მიხდვით, 2012 წლისთვის (საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტო)

 

image

 

როგორ მოხდა, რომ საქართველო 1-ელ ადგილზეა?

დეტალურ ინფორმაციას არც საერთაშორისო ენერგიის სააგენტო და არც მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია არ გვთავაზობს. მაგრამ Twitter–ის მეშვეობით, ტიმ კოვაჩმა საქართველოს გარემოს სააგენტოს ბოლოდროინდელ ანგარიშზე და არსებულ მონაცემებზე ზოგიერთი მინიშნება გააკეთა. ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ქვეყანაში გზებზე ძველი, ბინძური დიზელის მანქანების რაოდენობის მკვეთრი ზრდაა, ხოლო დაბინძურების გაზომვა და შემოწმება კი პრაქტიკულად არ ხდება: საქართველოში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სისტემა არ არის საკმარისად განვითარებული, რის შედეგადაც მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ამჯობინებს საკუთარი მანქანების ტრანსპორტად გამოყენებას. შედეგად, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში პირადი სატრანსპორტო საშუალებების რიცხვი სწრაფად გაიზარდა და ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში თითქმის გაორმაგდა.

 

 

 

შეძენილი მანქანების უმრავლესობა მეორადია, უცხოეთიდან არის იმპორტირებული და მათი საშუალო ასაკი საქართველოში 10-15 წელია. ქვეყანაში დიზელის ძრავის მანქანა ძალიან პოპულარულია. საქართველოში ამჟამად მანქანების საექსპლოატაციო ვარგისიანობის შემოწმება არ მოქმედებს და შედეგად ბევრი მანქანა გზებზე ცუდ მექანიკურ მდგომარეობაშია. გამონაბოლქვი აირების პერიოდული ტესტირებაც ასევე დროებით შეჩერებულია.

ბაზარზე არსებული ზოგიერთი დაბალი ხარისხის საწვავს შეუძლია ზიანი სწრაფად მიაყენოს მანქანების გამონაბოლქვის კატალიტიკურ ნეიტრალიზატორს. მანქანის მფლობელებს, როგორც წესი, დაზიანებული კატალიტიკური ნეიტრალიზატორები აქვთ, რომელსაც არ ცვლიან, რის შედეგადაც სწორედ მანქანებიდან მიიღება მაღალი დონის გამონაბოლქვი.

მოძრაობის მართვა საქართველოს ქალაქებში კვლავ პრობლემურია, ხშირია საცობები. ყველა ეს ფაქტორი საავტომობილო ტრანსპორტისგან წარმოქმნილ მაღალ ემისიებს იწვევს საქართველოში. კოვაჩი ასევე აღნიშნავს საბჭოთა ინდუსტრიის მემკვიდრეობას: მაგალითად, ძველ მანგანუმის საბადოებს, რომელსაც ჯერ კიდევ აქვს ძალიან მაღალი დონის ჰაერის დაბინძურება. სიკვდილიანობის დონეში ასევე შეიძლება თავისი როლი ითამაშოს ჯანმრთელობის დაცვის ხარისხმა.

წყარო: postalioni.com

დატოვეთ კომენტარი

კომენტარები

Загрузка...